Konsekwencje organizacyjne elektronizacji postępowania przetargowego

Prawo Zamówień Publicznych | 02/2018
DOI: 10.32027/PZP.18.2.2
Beata Nuzzo

Wprowadzenie Proces elektronizacji zamówień publicznych ma swą podstawę prawną w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE (tzw. dyrektywa klasyczna)1, która wprowadziła w tym zakresie nowe regulacje. Ich uchwalenie jest wyrazem utrwalonej już powszechnie świadomości, że budowanie wspólnego rynku zamówień publicznych wymaga wprowadzenia takich rozwiązań proceduralnych, które umożliwią większe otwarcie krajowych rynków zamówień publicznych oraz pozwolą na wyeliminowanie czynników sprzyjających korupcji. Realizacja tych celów dokonuje się m.in. w drodze usprawnienia funkcjonowania procedur zamówień publicznych poprzez ich elektronizację, opierającą się na wykorzystaniu nowoczesnych technologii i narzędzi informatycznych. Elektronizacja zamówień publicznych dokonuje się tym samym na bazie rekomendowanego przez dyrektywę 2014/24/UE postulatu wdrożenia kompleksowych e-zamówień, czyli zastąpienia w procesie udzielania zamówienia publicznego form tradycyjnych elektronicznymi formami prowadzenia postępowania, poprzez wprowadzenie w pełni elektronicznego sposobu komunikacji pomiędzy zamawiającym i wykonawcami, a także dokonywania oraz dokumentowania czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w formie elektronicznej2. Wspomniane regulacje, mające prowadzić do szerszego wykorzystania środków elektronicznych w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, odnoszą się więc przede wszystkim do obowiązków w zakresie komunikacji. Nie jest to jednak jedyny obszar elektronizacji zamówień – dyrektywa zawiera też przepisy dotyczące funkcjonujących19 już na gruncie poprzedniej dyrektywy, ale w niezadowalającym stopniu wykorzystywanych, technik, takich jak dynamiczny system zakupów czy aukcja elektroniczna. Dyrektywa wprowadza także możliwość korzystania z katalogów elektronicznych oraz obowiązki odnoszące się do zapewnienia elektronicznego dostępu do dokumentów zamówienia. Realizując obowiązek implementacji wspomnianej dyrektywy, polski ustawodawca uchwalił 22.6.2016 r. ustawę o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw3, która przenosi na grunt krajowego porządku prawnego unijne rozwiązania w zakresie elektronizacji zamówień publicznych. Elektronizacja ta z jednej strony ma usprawnić proces udzielania zamówień, z drugiej natomiast pociąga za sobą rozmaite konsekwencje organizacyjne dla zamawiającego. Dotyczą one zarówno konieczności zorganizowania odpowiedniej bazy narzędzi elektronicznych, które będą wykorzystywane podczas przetargu, jak i przygotowania się przez zamawiającego do realizowania czynności niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania systemu e-zamówień.Technologie informatyczne a zamówienia publiczne Zamawiający, przygotowując się do wypełnienia nałożonych na niego przez znowelizowane Prawo zamówień publicznych obowiązków związanych z wdrażaniem elektronizacji zamówień publicznych, powinien mieć świadomość, że elektronizacja nie jest celem samym w sobie lecz jedynie środkiem mającym pomóc w osiągnięciu celów założonych przez ustawodawcę unijnego, a w ślad za nim – krajowego. Elektronizacja ma pomóc w usprawnieniu procesu dokonywania zamówień publicznych, zmniejszeniu kosztów związanych z obsługą postępowań oraz modernizowaniu i odbiurokratyzowaniu administracji publicznej, z której to grupy podmiotów najczęściej wywodzą się zamawiający. Najczęściej wymieniane pozytywne efekty wprowadzenia środków elektronicznych do obsługi procesów zamówień publicznych to: zwiększenie ich szybkości, ujednolicenie procedur, lepsza jakość dokumentów związanych z zamówieniami, a także poprawa skuteczności i przejrzystości procesu udzielania zamówień, a co za tym idzie – zwiększenie możliwości kontroli nad przebiegiem postępowań o udzielenie zamówienia publicznego. Korzystanie z narzędzi elektronicznych wpływa również na zwiększenie dostępności zamówień dla wykonawców, co powoduje wzrost konkurencyjności na rynku zamówień publicznych. Zastosowanie nowych technologii prowadzi nie tylko do usprawnienia procesu dokonywania zamówień publicznych, ale i do modernizacji i odbiurokratyzowania administracji publicznej. E-zamówienia oferują bowiem rozmaite narzędzia, których wykorzystanie może wydatnie przyczynić się do poprawy ogólnej wydajności administracji dzięki skróceniu okresu od zakupu do zapłaty, poprzez zmniejszenie...