Abstrakt

1. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 KPA umożliwia zawieszenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
2. Przepis art. 48 ustawy – Prawo budowlane przewiduje możliwość legalizacji samowoli budowlanej m.in. w sytuacji, gdy budowa jest zgodna z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (ust. 2 pkt 1 lit. b); rozstrzygnięcie zatem o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi zagadnienie wstępne w sprawie dotyczącej legalizacji samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA, a więc uzasadnia wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania w tej sprawie.
3. Zasadniczo wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stanowi zakończenie sprawy w tym przedmiocie i umożliwia podjęcie zawieszonego postępowania w kwestii likwidacji samowoli budowlanej ze względu na ustąpienie przyczyn zawieszenia postępowania (art. 97 § 2 KPA). Może jednakże wystąpić taka sytuacja, jaka miała miejsce w opisanym poniżej wyroku, gdy wniosek inwestora o wydanie decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zostanie pozostawiony bez rozpoznania wobec nie uzupełnienia jego braków we wskazanym przez organ terminie, co ma ten skutek, że nie toczy się w ogóle postępowanie dotyczące warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Jest to stan, który należy traktować jako równoznaczny z „rozstrzygnięciem” zagadnienia wstępnego w myśl art. 97 § 1 pkt 4 KPA. Jeżeli więc inwestor na zaistnienie takiej sytuacji nie zareaguje w odpowiedni sposób, w tym przypadku nie doprowadzając do zaskarżenia bezczynności organu w rozpoznaniu jego wniosku, co mogłoby ewentualnie prowadzić do tego, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy będzie się toczyło, lecz w istocie ocenę skutków w jego ocenie wadliwego działania organu gminy (właściwego w sprawie o warunki zabudowy), którego nie zaskarża w odpowiednim trybie, przerzuca na organ nadzoru budowlanego rozpatrujący sprawę likwidacji samowoli budowlanej, nie może oczekiwać, iż organ ten przejmie na siebie rolę, jaką mu się narzuca i która w żadnym razie nie mieści się w jego kompetencjach, a to taką w istocie, że uzna, iż nadal w konkretnym przypadku postępowanie w sprawie samowoli budowlanej powinno być zawieszone. Nie może budzić wątpliwości, że nie zaskarżone pozostawienie wniosku bez rozpoznania ma ten skutek, iż nie istnieje sprawa o ustalenie warunków zabudowy, a więc ustąpiła przyczyna zawieszenia postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Podkreślenia wymaga też, że to strona na poszczególnych etapach procesu inwestycyjnego powinna należycie zadbać o ochronę własnych praw. Skoro strona nie zadbała o legalne prowadzenie budowy, jak też nie dopilnowała, aby skorzystać z przysługujących jej uprawnień do kwestionowania we właściwej drodze działania organu gminy polegającego na pozostawieniu jej wniosku o ustalenie warunków zabudowy bez rozpoznania nie może oczekiwać, że organ nadzoru budowlanego będzie dążył, nawet nie mając do tego kompetencji, o ułatwienie jej legalizacji samowoli budowlanej.
Tezy powyższe można wyprowadzić z treści wyroku NSA z 8.12.2011 r., II OSK 1752/10