Abstrakt

1. Zgłoszenie właściwemu w sprawach architektoniczno-budowlanych przez inwestora zamiaru realizacji określonej budowy nie podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, a jest jedynie sformalizowaną czynnością administracyjną (oświadczeniem danego podmiotu, iż zamierza realizować określone przedsięwzięcie budowlane), która powinna poprzedzać budowę w odniesieniu do tych inwestycji, które nie są objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub w ogóle zwolnione od dokonania jakiejkolwiek czynności wymagającej wiedzy i akceptacji organu architektoniczno-budowlanego.
2. Brak sprzeciwu organu do zgłoszenia budowy przez inwestora, dokonanego w ustawowym terminie, to jest 30 dni od doręczenia organowi zgłoszenia (art. 30 ust. 5 ustawy z 7.7.1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.; dalej PrBudU), stanowi co do zasady milczącą akceptację zgłoszenia, niekiedy bowiem organ nie wnosi sprzeciwu z jakichkolwiek innych powodów niż akceptacja zgłoszenia. Nie wniesienie sprzeciwu w terminie przez właściwy organ rodzi taki skutek, że inwestor może przystąpić do wykonywania robót budowlanych.
3. Akceptacja organu może nastąpić w wyniku braku sprzeciwu wniesionego w ustawowym terminie, a nawet przed upływem tego terminu, gdy sprawa jest oczywista, organ zaś powziął wcześniej przekonanie, iż sprzeciwu nie wniesie. Wyraz woli organu wówczas, gdy następuje wyraźnie przed terminem, powinien nastąpić na piśmie (w formie odpowiedniego zaświadczenia), co jest konieczne z takiego względu, że w przeciwnym razie organ nadzoru budowlanego mógłby prowadzić postępowanie nadzorcze, uznając, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej (czyli w istocie ze względów dowodowych).
4. W uchwale z 11.4.2005 r. (OPS I/04) Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów stwierdził, iż: „Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, może z urzędu badać, czy skarga ta została wniesiona przez stronę (art. 173 § 2 ustawy z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej PostępSądAdmU)”. W uzasadnieniu tej uchwały natomiast Sąd podkreślił, że nie można przyjąć, iż skarga kasacyjna została skutecznie wniesiona jedynie z tego powodu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiadomił określoną osobę o terminie rozprawy, a następnie doręczył jej odpis wyroku z uzasadnieniem. W takim wypadku nie jest bowiem spełniony warunek, aby skarga kasacyjna mogła być merytorycznie rozpoznana, tylko bowiem podmiot rzeczywiście i obiektywnie legitymujący się interesem prawnym może domagać się jego ochrony przed sądem administracyjnym, bez względu na to, czy jest to sąd I, czy II instancji. Mając na uwadze pogląd wyrażony w tej uchwale i specyfikę uregulowania w Prawie budowlanym instytucji zgłoszenia i sprzeciwu od zgłoszenia, należy przyjąć, że w sprawie sprzeciwu jedyną stroną jest inwestor dokonujący zgłoszenia.
Poglądy powyższe zostały wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.2.2010 r., II OSK 346/09