Abstrakt
Status pośrednika w obrocie nieruchomościami w znacznej mierze określają jego prawa i obowiązki mające źródła w przepisach prawnych i zwyczajach przyjętych w sektorze obsługi rynku nieruchomości. W teorii tego zagadnienia poświęca się więcej miejsca powinnościom pośredników niż ich uprawnieniom, co wynika z ugruntowanej w praktyce służebnej roli, jaką pełnią przedstawiciele zawodu wobec osób dokonujących obrotu nieruchomościami. O efektach pośrednictwa i właściwym kształtowaniu pozycji pośrednika na rynku decyduje także świadomość jego praw oraz umiejętność korzystania z nich.
Określając sytuację prawną pośrednika, można zwrócić uwagę na jego uprawnienia pozwalające na ochronę zawodu, prawidłowe wykonywanie czynności zawodowych oraz realizację interesów wobec zamawiającego usługę. Należy w tym względzie wyróżnić w szczególności prawo do:
1. używania tytułu zawodowego „pośrednik w obrocie nieruchomościami”,
2. ustalania z zamawiającym treści zobowiązań umownych,
3. wyboru metod i technik pośrednictwa,
4. uproszczonego dostępu do publicznych źródeł informacji o nieruchomościach,
5. wynagrodzenia za wykonaną usługę,
6. obrony w postępowaniu prowadzonym w ramach odpowiedzialności zawodowej,
7. złożenia skargi na decyzję o ukaraniu dyscyplinarnym z tytułu odpowiedzialności zawodowej.
Ochrona prawna tytułu zawodowego
Uprawnienie do używania tytułu „pośrednik w obrocie nieruchomościami” nadaje temu zawodowi odpowiednią rangę na rynku nieruchomości. Tytuł, w świetle art. 179 ustawy z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.; dalej GospNierU), podobnie jak prawo do wykonywania zawodu, podlega ochronie prawnej. Jest zastrzeżony tylko dla tych osób, które uzyskały licencje. Prawo ma przeciwdziałać zachowaniom osób, które mogą fałszywie podawać się za przedstawicieli korporacji zawodowej, wprowadzając w błąd otoczenie (zamawiających usługi) co do swojej osoby i posiadanych kwalifikacji. Przywłaszczenie tytułu zawodowego pośrednika oznacza wolę zachowania się na zewnątrz w sposób niemający podstaw w posiadanych uprawnieniach. Może dotyczyć ono osób, które nigdy nie uzyskały licencji bądź utraciły prawo do wykonywania zawodu w wyniku decyzji administracyjnej orzekającej karę dyscyplinarną czy w drodze wyroku sądowego.
Źródłem ochrony tytułów zawodowych jest [...]