Monitor Podatkowy

nr 6/2011

Zwolnienie z PIT odszkodowania za ustanowienie służebności przesyłu

Anna Pęczyk-Tofel
Autorka jest radcą prawnym i doradcą podatkowym w Ernst & Young sp. z o.o., doktorantką w Katedrze Prawa Finansowego WPiA UŚ.
Abstrakt

Interpretacja indywidualna Dyrektora IS w Poznaniu z 19.11.2010 r., ILPB2/436-977/10-2/MK

Brak jest podstaw do zastosowania zwolnienia z opodatkowania PDOFiz na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 PDOFizU otrzymanego wynagrodzenia będącego rekompensatą za szkody powstałe w następstwie ustanowienia służebności przesyłu. Nie są bowiem spełnione warunki zawarte w tym przepisie, gdyż otrzymane wynagrodzenie przyznano z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, a nie ustanowienia służebności gruntowej, którą ww. przepis wymienia jako tytuł uprawniający do zastosowania zwolnienia podatkowego.

Stan faktyczny

Wnioskodawca zawarł umowę ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomościach stanowiących jego własność i wchodzących w skład prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego. Służebność została ustanowiona na czas nieoznaczony. W zamian za ustanowioną służebność wnioskodawca otrzymał jednorazowe wynagrodzenie będące rekompensatą za szkody powstałe w związku z lokalizacją na nieruchomości odcinka linii elektroenergetycznej, w tym również z tytułu zajęcia gruntu pod pas technologiczny, trwałego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz zmniejszenia wartości obciążonej służebnością nieruchomości. Wynagrodzenie nie obejmowało natomiast ewentualnych szkód w uprawach rolnych oraz kosztów rekultywacji gruntu, wynikłych bezpośrednio z wykonywania robót budowlanych na nieruchomości.

Podatnik wystąpił do Dyrektora IS w Poznaniu w celu potwierdzenia, że jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 PDOFizU. Wnioskodawca wskazał, że zastosowanie przedmiotowego zwolnienia jest uzależnione od wystąpienia następujących przesłanek, które muszą zostać spełnione łącznie:

– musi dojść do wypłaty odszkodowania;

– podstawą wypłaty odszkodowania musi być wyrok sądowy albo zawarta umowa (ugoda);

– wypłata musi nastąpić na rzecz posiadacza gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego;

– tytułem wypłaty odszkodowania musi być, bądź ustanowienie służebności gruntowej, bądź rekultywacja gruntów, bądź szkoda powstała w uprawach rolnych i drzewostanie, a źródłem wypłaty odszkodowania musi być prowadzenie na gruncie przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust 2. GospNierU.

Podatnik argumentował, że wprowadzone w sierpniu 2008 r. przepisy o służebności przesyłu odsyłają do stosowania przepisów o służebnościach gruntowych, a różnica między służebnością przesyłu a służebnością gruntową sprowadza się jedynie do tego, że służebność przesyłu ustanawiana jest na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego, a nie na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości władnącej. Skoro zatem służebność przesyłu jest szczególnym rodzajem służebności gruntowej ustanowionej na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego, a ponadto mając na uwadze, że przedsiębiorca, z którym wnioskodawca zawarł umowę, jest podmiotem uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów do uzyskanego przez podatnika przychodu, zastosowanie znajduje zwolnienie z opodatkowania uregulowane w art. 21 ust. 1 pkt 120 PDOFizU.

Dyrektor IS w Poznaniu uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Organ wskazał, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej – powszechności i równości opodatkowania, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni rozszerzającej, tzn. muszą być interpretowane ściśle. W stanie faktycznym przedstawionym przez podatnika otrzymane wynagrodzenie przyznane zostało z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, której art. 21 ust. 1 pkt 120 PDOFizU nie wymienia jako tytułu uprawniającego do zastosowania zwolnienia podatkowego. Służebność przesyłu nie jest natomiast służebnością gruntową Brak jest zatem podstaw do zastosowania zwolnienia z PDOFiz otrzymanego wynagrodzenia będącego rekompensatą za szkody powstałe w następstwie ustanowienia służebności przesyłu.

Komentarz podatkowy

Przedmiotowa interpretacja dotyczy dopuszczalności zastosowania uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 120 PDOFizU zwolnienia od opodatkowania PDOFiz odszkodowania za ustanowienie służebności przesyłu. Zgodnie z powyższym przepisem wolne od podatku są odszkodowania wypłacone – na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód) – posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

– ustanowienia służebności gruntowej;

– rekultywacji gruntów;

– szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewo­stanie

w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 GospNierU.

Literalna wykładnia przepisu art. 21 ust. 1 pkt 120 ­PDOFizU prowadzi do wniosku, że [...]