Abstrakt

W artykule omówiono czynności spółdzielni mieszkaniowych w zakresie ustanawiania praw do lokali oraz zasady opodatkowania VAT umów zawieranych przez członków spółdzielni mieszkaniowych ze spółdzielnią.

Spółdzielcze prawa do lokali

Spółdzielnia mieszkaniowa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych swoich członków nabywa albo buduje budynki w celu ustanowienia praw do lokali - lokatorskiego lub własnościowego, odrębnej własności lokalu lub domu jednorodzinnego. Lokalem w rozumieniu SpółdzMieszkU jest samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, o których mowa w przepisach WłLokU. Domem jednorodzinnym jest dom mieszkalny, jak również samodzielna część domu bliźniaczego lub szeregowego przeznaczona przede wszystkim do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu

Własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu jest ograniczonym prawem rzeczowym. Dwie dotychczas odrębne konstrukcje własnościowego „spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego” i „spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego” zostały scalone w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Właścicielem lokalu objętego tym prawem jest spółdzielnia.

Przez umowę o ustanowienie tego prawa spółdzielnia zobowiązuje się oddać lokal do używania, w zamian za wkład budowlany oraz określone opłaty. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu powstaje z chwilą zawarcia umowy o jego ustanowienie. Warto podkreślić, że spółdzielnia ustanawia prawa do używania lokalu wyłącznie na rzecz swoich członków.

Własnościowe prawo do lokalu może być przedmiotem obrotu na rynku wtórnym - nabywca nie musi zostać członkiem spółdzielni mieszkaniowej. Przepisy dopuszczają także zbycie ułamkowej części spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

Lokatorskie prawo do lokalu

Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 3 SpółdzMieszkU, jest prawem niezbywalnym, nieprzechodzącym na spadkobierców i niepodlegającym egzekucji. Jest to prawo do używania lokalu na podstawie umowy o jego ustanowienie. Umowa może być zawarta wyłącznie z członkiem spółdzielni; zobowiązuje się on wnieść wkład mieszkaniowy oraz uiszczać opłaty określone w ustawie i w statucie spółdzielni.

Odrębna własność

W zasobach mieszkaniowych spółdzielni istnieją także lokale o statusie odrębnej nieruchomości lokalowej, do której mają zastosowanie przepisy WłLokU. Do powstania tej własności dochodzi najczęściej wskutek ustanowienia na rzecz członka prawa odrębnej własności lokalu, po zakończeniu budowy [...]