Abstrakt

Uwagi wprowadzające Problem kognicji sądów polubownych w sporach korporacyjnych, a przede wszystkim w tzw. sporach uchwałowych (sporach o uchylenie lub nieważność uchwał organów spółek kapitałowych) należał od lat do jednego z najbardziej aktualnych i zarazem kontrowersyjnych zagadnień polskiego prawa gospodarczego. Posłużenie się arbitrażem, zgodnie ze światowymi trendami, prowadzi do deeskalacji napięć i rozwiązania zaistniałych sporów korporacyjnych w szybki, profesjonalny i sprawny sposób1. Wiele państw europejskich, rozpoznając korzyści płynące z arbitrażu, nowelizowało w ciągu ostatniej dekady prawo arbitrażowe, liberalizując kwestię zdatności arbitrażowej sporów uchwałowych (i ogółem sporów powstałych ze stosunku spółki)2. Poczynając od państw, z których w głównej mierze wywodzi się nasz system prawny, Austria zdecydowała się na taki krok w 2012 r., Francja zaś w 2011 r. W Niemczech z kolei w 2009 r. wydane zostało przez Trybunał Federalny przełomowe orzeczenie „Zdatność Arbitrażowa II”3. Nawet w tradycyjnie niechętnej arbitrażowi Federacji Rosyjskiej od 1.2.2017 r. zdatność arbitrażowa większości sporów korporacyjnych, w tym sporów uchwałowych, nie pozostawia już wątpliwości4. Polska do września 2019 r. była już jednym z ostatnich państw (o ile nie ostatnim) w UE, które konsekwentnie odmawiało sporom uchwałowym zdatności arbitrażowej, blokując równocześnie rozwój polskiego arbitrażu korporacyjnego. Długo oczekiwany przełom nastąpił dopiero teraz. W dniu 6.8.2019 r. Prezydent RP 35podpisał ustawę5 zawierającą m.in. nowelizację KPC w zakresie sądownictwa polubownego. Reforma stanowi spełnienie wieloletnich postulatów głoszonych przez środowisko arbitrażowe w zakresie dopuszczenia zdatności arbitrażowej sporów uchwałowych. Zmiana ta jest szczególnie istotna, jako że to właśnie do tych sporów arbitraż jest szczególnie predestynowany ze względu na szybkość i poufność postępowania, profesjonalizm i specjalizację arbitrów, a co za tym idzie pewność obrotu gospodarczo-prawnego. Na szczególną uwagę zasługują art. 1157, 1161, 1163 oraz art. 1169 KPC. Rzeczone zmiany wchodzą w życie już 8.9.2019 r.Dotychczasowy...