Abstrakt

Wprowadzenie Konkurencja wśród sądów polubownych jest coraz większa. Powstają nowe instytucje arbitrażowe, a już istniejące sądy modernizują regulaminy, odzwierciedlając najnowsze trendy postępowania polubownego. Gdzie udać się w razie sporu? Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. Przede wszystkim należy dokonać wyboru między arbitrażem ad hoc a arbitrażem instytucjonalnym, zaś w tym drugim przypadku stoi przed nami jeszcze wybór właściwej instytucji arbitrażowej. Niniejsza prezentacja zawiera krótkie porównanie praktyk sądu arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie oraz innych najważniejszych europejskich instytucji arbitrażowych. Ad hoc czy arbitraż instytucjonalny? Arbitraż ad hoc jest sądem doraźnym. To postępowanie odbywające się w celu rozpoznania jednego sporu. Z tego względu ustalenie zasad procedury, a także czynności administracyjne związane z prowadzeniem postępowania spoczywają na stronach i arbitrach. Strony mają zupełną swobodę w kreowaniu zasad i formy postępowania ad hoc2. Często jednak strony, umawiając się na arbitraż ad hoc, w zapisie na sąd polubowny wskazują Regulamin modelowy UNCITRAL bądź regulamin jakiejś istniejącej instytucji arbitra-żowej. Rodzi to wiele problemów, gdy np. wskazany jest Regulamin ICC, który przewiduje wiele kompetencji sądu ICC niemożliwych do wykonania w arbitrażu ad hoc.5 Arbitraż instytucjonalny jest historycznie późniejszy3 i uznawany za nowocześniejszą formę sądownictwa polubownego4. Stały sąd polubowny oferuje stronom korzystanie z jego doświadczenia przy prowadzeniu (administracji) postępowania, posiada swój regulamin arbitrażowy, który obowiązuje strony, o ile nie uzgodnią odmiennych reguł proceduralnych. Regulaminy te z reguły przewidują kompetencję sądu wszędzie tam, gdzie działania lub bezczynność drugiej strony mogłyby torpedować postępowanie, jak np....