Zwolnienie podmiotowe u podatników VAT dokonujących transakcji związanych z nieruchomościami

Nieruchomości | 7/2016
Moduł: nieruchomości, prawo podatkowe
Grzegorz Kaptur
Zwolnienie podmiotowe u podatników VAT dokonujących transakcji związanych z nieruchomościami

Bardzo często w przypadku podatników korzystających z zwolnienia podmiotowego mamy do czynienia ze stanem faktycznym, w którym obok podstawowej działalności gospodarczej świadczone są usługi w zakresie wynajmu nieruchomości mieszkalnej na cele mieszkaniowe. Również w tym przypadku organy podatkowe nie uznają tego typu transakcji za pomocnicze i nakazują uwzględnianie ich w limicie zwolnienia podmiotowego. Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej VATU). Zwolnienie z podatku VAT przysługuje podatnikom, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150 000 zł. Ze zwolnienia z VAT mogą korzystać również podatnicy rozpoczynający wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu VAT w trakcie roku podatkowego, jeżeli przewiduje, że jej wartość nie przekroczą, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty 150 000 zł (art. 113 ust. 9 VATU). Jeżeli faktyczna sprzedaż przekroczy w trakcie roku podatkowego powyższy limit, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę. Należy pamiętać, iż kwota 150 000 zł jest limitem rocznym, co oznacza, że podatnicy rozpoczynający działalność w trakcie roku muszą wziąć pod uwagę, że kwota obliczona w proporcji do okresu prowadzenia działalności będzie niższa i zależeć będzie od tego, w którym dniu w trakcie roku rozpoczęto działalność gospodarczą. Jeżeli faktyczna wartość sprzedaży, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy w trakcie roku podatkowego powyższy limit, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę. Oprócz braku obowiązku opodatkowania wykonywanych przez siebie czynności, podatnicy korzystający ze zwolnienia podmiotowego korzysta z szeregu udogodnień, wśród których można wskazać brak obowiązku składnia deklaracji VAT czy też uproszczenia w prowadzeniu ewidencji VAT1. Bez wątpienia zwolnienie podmiotowe wskazane w art. 113 VATU stanowi najczęściej wykorzystywane zwolnienie w podatku VAT nie tylko przez podmioty osiągające stosunkowo niewielkie obroty, ale również znajduje zastosowanie do podatników, u których obrót ten pomimo osiągania znacznych wartości podlega zwaleniu od podatku VAT (np. lekarze, zarządcy nieruchomości). Często wiedza podatników w zakresie zwolnienia podmiotowego ogranicza się do podstawowych informacji wskazanych w art. 113 VATU i niekiedy tylko uzupełniona jest o informacje, iż przykładowo świadczenie usług o charakterze doradczym wyklucza zastosowanie omawianego zwolnienia. Tymczasem przepis art. 113 VATU zawiera szereg regulacji adresowanych wprost do podatników dokonujących transakcji w zakresie nieruchomości, które wpływają zasadniczo na możliwości i zakres skorzystania z tego zwolnienia. Niestety wpływ ten jest dla podatników zdecydowanie niekorzystny.