Wyjaśnienie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji

Wyjaśnienie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji

Nieruchomości | 10 [122] październik 2008
Moduł: nieruchomości
Alicja Plucińska-Filipowicz

Organ administracji publicznej prowadząc postępowanie nieważnościowe, ma obowiązek dokładnego zapoznania się z całością decyzji kontrolowanej w tym postępowaniu, a więc także z załącznikiem do tej decyzji (np. projektem budowlanym). Nie można w ogóle stwierdzić, czy wybudowany obiekt jest tym obiektem, na którego budowę inwestor uzyskał pozwolenie bez sprawdzenia stanu faktycznego budowy w porównaniu z całością dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę. Dopiero ustalenie, że inwestor zrealizował prawo wynikające z decyzji o pozwoleniu na budowę, umożliwia przystąpienie do badania, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 KPA. Brak w aktach sprawy administracyjnej dokumentacji projektowej stanowiącej część decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być uzupełniony w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26.6.2008 r., II OSK 694/07

Stan faktyczny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21.11.2006 r. (VII SA/Wa 1162/06) po rozpoznaniu skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z uchylającą decyzję Wojewody Mazowieckiego stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej, Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta i Gminy w B. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego oraz pozwoleniu na budowę według projektu typowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego i budynku gospodarczego oraz odmawiającą stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji – uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku podano, iż decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana na rzecz inwestorów a następnie przeniesiona decyzją administracyjną na inne osoby.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wystąpili właściciele sąsiedniej działki, kwestionując usytuowanie budynku gospodarczego w ostrej granicy ich działki. Organ wojewódzki uwzględnił wniosek, uznając, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA nastąpiło, ponieważ zarówno projekt budowlany, jak i plan realizacyjny zagospodarowania działki nie są podpisane przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia do projektowania. W odwołaniu od tej decyzji inwestor podniósł, że powyższe dokumenty były sporządzone przez uprawnionych projektantów, a więc stanowisko organu wydającego zaskarżoną decyzję jest niezasadne.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji kwestionowanej, uznając, że nie jest ona obarczona wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 KPA, a w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa, jak to przyjął organ pierwszej instancji ze względu na sporządzenie dokumentacji projektowej przez osobę nieuprawnioną. Odwołujący się okazał bowiem dowody świadczące o tym, że dokumentacja budowlana stanowiąca podstawę wydania kwestionowanej decyzji została sporządzona przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, zaś argument podniesiony we wniosku wszczynającym postępowanie w sprawie nie mógł przesądzić o nieważności decyzji, skoro przepisy w dacie jej wydania dopuszczały sytuowanie budynku gospodarczego w granicy działki. Skargę na powyższą decyzję wnieśli właściciele działki sąsiedniej, zarzucając organowi, który ją wydał, naruszającą ich prawo akceptację zabudowy w ostrej granicy działki i próbę legalizacji samowoli budowlanej.

WSA uznał, że skargę należy uwzględnić, pomimo iż nie wszystkie jej zarzuty są zasadne. W motywach takiego stanowiska Sąd zauważył, że organ odwoławczy zasadnie uznał, że nie można mówić nie tylko o rażącym naruszeniu prawa, ale w ogóle o naruszeniu prawa w sytuacji, gdy inwestor posiada oryginał projektu budowlanego opatrzony stosownymi podpisami i pieczęciami, jednakże odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji, organ naruszył art. 7 i art. 77 KPA, gdyż zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, a także nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dokumentacji projektowej dotyczącej budynku gospodarczego zrealizowanego według projektu typowego WB-3296/86, a znajduje się tylko dokumentacja dotycząca budynku mieszkalnego. Skarżący ponadto wyjaśnili w toku postępowania, iż wyrazili wprawdzie zgodę poprzedniej właścicielce sąsiedniej nieruchomości na budowę budynku gospodarczego w ostrej granicy swojej działki jednakże z zastrzeżeniami, miał to być bowiem budynek niewielki, nieograniczający korzystania z ich nieruchomości. Inwestor, na którego przeniesiono następnie decyzję o pozwoleniu na budowę, wybudował budynek gospodarczy o wysokości 2 kondygnacji i długości 14 m. Tak potężny budynek posadowiony w granicy działki od strony południowej, zacienia posesję skarżących. Nie ustalono przy tym, czy został faktycznie zrealizowany według projektu typowego WB-3296/86, to jest zgodnie z pozwoleniem na budowę. Ponadto wprawdzie słuszne jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, dopuszczał sytuowanie budynków gospodarczych w granicy działki, nie zwalnia to jednak organu orzekającego w sprawie z obowiązku dokonania oceny spełnienia warunków takiego usytuowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł inwestor reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie:

– prawa materialnego przez wadliwą interpretację § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3.7.1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, zgodnie z którą przepis ten nie zezwalał na wybudowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki,

– przepisów procedury, poprzez uchybienie art. 134 § 1 i art. 106 § 3 ustawy z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej PostAdmSądU), poprzez naruszenie zasad postępowania sądowo--administracyjnego (nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentów, to jest projektu budynku gospodarczego).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, iż stosownie do przepisów o warunkach technicznych organ administracji miał prawo wydać decyzję pozwalającą na budowę budynku gospodarczego w granicy działki, tym samym nie można mówić o naruszeniu § 13 cytowanego rozporządzenia, jak też nie ma potrzeby dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Istotne jest, że właściciele sąsiedniej działki wyrazili zgodę na usytuowanie obiektu w jej granicy. Sąd naruszył przy tym przepisy o postępowaniu, nie dopuszczając dowodu z dokumentu, to jest projektu budynku gospodarczego, o co strona wnosiła na rozprawie. Miało to istotny wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż dowód ten potwierdza prawidłowość kwestionowanej decyzji, a także decyzji zaskarżonej.

Z uzasadnienia

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż [...]