Starosta a wójt, burmistrz, prezydent miasta – różnice i podobieństwa

Starosta a wójt, burmistrz, prezydent miasta – różnice i podobieństwa

Nieruchomości | 5 [105] maj 2007
Moduł: nieruchomości
Maciej J. Nowak

Gospodarujący nieruchomościami publicznymi jednoosobowy organ administracji praktycznie w większości przypadków skazany jest na korzystanie z pomocy rzeczoznawców, pośredników i zarządców nieruchomości.

Nieruchomościami publicznymi, czyli samorządowymi i skarbowymi gospodarują – w zależności od kryterium przedmiotowego – zupełnie różne podmioty. Można jednakże nierzadko próbować poszukiwać cech wspólnych dla poszczególnych przypadków. I tak, nieruchomościami powiatowymi i wojewódzkimi gospodarują organy kolegialne, czyli zarządy właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei, po kilku zmianach ustawowych, nieruchomościami Skarbu Państwa oraz nieruchomościami komunalnymi gospodarują organy co do zasady jednoosobowe. Oczywiście od tej podstawowej reguły można wyodrębniać wiele różnorakich wyjątków. Jednakże pomimo to status prawny starosty i wójta/burmistrza/prezydenta w wielu punktach bywa zbliżony. Dlatego też wskazana jest analiza ewentualnych podobieństw i różnic odnośnie do roli wspomnianych podmiotów przy podejmowaniu decyzji administracyjnych oraz zawieraniu cywilnoprawnych umów dotyczących nieruchomości.

Starosta

Miejsce i rola starosty wśród organów powiatu wzbudzają pewne kontrowersje. Według opinii przeważającej części doktryny starosta nie jest organem samorządu terytorialnego, tylko członkiem zarządu powiatu i kierownikiem starostwa1. Niektórzy autorzy podkreślają jednak, że sam starosta wydaje wiele decyzji administracyjnych i w związku z tym ustawa o samorządzie powiatowym w kilku miejscach uznaje go za oddzielny organ2. Owa niekonsekwencja prawodawcy widoczna jest, zwłaszcza gdy porówna się treść wspomnianego aktu prawnego z innymi ustawami samorządowymi. Sygnalizując ten problem (otwierający wiele kolejnych pytań i zagadnień), wystarczy nadmienić, że w sferze gospodarki nieruchomościami Skarbu Państwa sytuacja jest jasna. Na podstawie przede wszystkim art. 11 GospNierU starosta – w ramach wykonywania zadań zleconych z zakresu administracji rządowej – reprezentuje zawsze Skarb Państwa3. Warto w tym miejscu przypomnieć, że Skarb Państwa to specyficzny rodzaj osoby prawnej, nieposiadającej ani siedziby, ani organów i zmuszonej tym samym do powierzania kolejnych zadań wybranym podmiotom.

Z tego też powodu starosta rozporządza państwowymi nieruchomościami (przy czym zbycie nieruchomości wymaga pełnomocnictwa do spraw szczególnych ze strony wojewody), przygotowuje i porządkuje dokumentację dotyczącą nieruchomości, oszacowuje je oraz organizuje sam proces obrotu nieruchomościami i występuje przed sądem w sprawach dotyczących rzeczonych nieruchomości4. Przykładowy, czyli możliwy do rozszerzenia5 katalog form gospodarowania został umieszczony w art. 23 ust. 1 GospNierU. Można więc zauważyć połączenie dwóch funkcji: władczej (sfera administracyjna) i właścicielskiej (sfera cywilnoprawna)6. W obu przypadkach stwierdza się silną, dominującą pozycję starosty.

Pozycja ta bywa jednak w różny sposób ograniczana. Przede wszystkim ze względu na [...]