Prawo Budowlane w Orzecznictwie Sądów Administracyjnych (28)

Nieruchomości | 5/2013
Moduł: nieruchomości
Artur Kosicki, Alicja Plucińska-Filipowicz

Odmowa dopuszczenia stowarzyszenia (organizacji ekologicznej) do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony 1. Postępowanie w sprawie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału na prawach strony w toczącym się zasadniczy (głównym) postępowaniu administracyjnym jest postępowaniem wpadkowym. Postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym podlega kontroli instancyjnej oraz sądowej (WSA a w razie wniesienia skargi kasacyjnej, także NSA). 2. Uczestnictwo organizacji społecznej, która twierdzi, iż jest organizacją ekologiczną, uprawnioną stosownie do art. 44 ust. 1 ustawy z 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.; dalej Udziel­Infor­ŚrodU), do udziału w postępowaniu, wymaga spełnienia dwóch warunków. Pierwszym z nich jest wymóg, aby podmiot ubiegający się o dopuszczenie do postępowania na prawach strony był organizacją ekologiczną, zaś drugi, aby postępowanie wymagało udziału społeczeństwa. 3. Ocena w zakresie spełnienia obu wymienionych w pkt 2 warunków uprawniających organizację społeczną (organizację ekologiczną) do udziału w postępowaniu na prawach strony musi być dokonana z zachowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego statuowanej art. 15 KPA, a więc musi być dokonana zarówno przez organ I instancji jak też, w razie wniesienia zażalenia od postanowienia tego organu, przez organ odwoławczy. Stanowisko organu II instancji, iż nie ma on możliwości dokonania oceny spełnienia warunku dotyczącego tego, że dane postępowanie wymaga udziału społeczeństwa, gdyż może to mieć miejsce wyłącznie w postępowaniu głównym a nie wpadkowym, narusza prawo w stopniu skutkującym uchyleniem przez Sąd zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 13.6.2012 r., II SA/Ke 239/12 Stan faktyczny Stanowisko organu administracji publicznej I instancji w sprawie udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej Prezydent Miasta Kielce prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. „Rewitalizacja Miasta Kielce...” otrzymał żądanie Stowarzyszenia Kieleckie Inwestycje o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Po rozpoznaniu tego wniosku orzekł postanowieniem o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia w trybie art. 44 ust. 1 Udziel­Infor­ŚrodU do udziału w postępowaniu. Według organu planowane przedsięwzięcie, zgodnie z informacjami zawartymi w karcie informacyjnej, nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W takiej sytuacji brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a tym samym przeprowadzenia postępowania wymagającego udziału społeczeństwa. Tym samym nie zachodzą przesłanki określone w art. 44 ust. 1 Udziel­Infor­ŚrodU. Zażalenie od powyższego postanowienia wniosło Stowarzyszenie Kieleckie Inwestycje, zarzucając błędne przyjęcie przez organ I instancji, iż postępowanie nie wymaga udziału społeczeństwa a w konsekwencji nie zachodzi przesłanka określona w art. 44 ust. 1 Udziel­Infor­ŚrodU. W ocenie Stowarzyszenia przedmiotowe przedsięwzięcie jest co najmniej „przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko” a nawet „przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko”. Według Stowarzyszenia usunięcie błędów w opisie danego przedsięwzięcia ujawniłoby, iż konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania jego na środowisko, w ramach której niewątpliwie jest wymagany udział społeczeństwa. Stowarzyszenie podkreśliło przy tym, że w systemie polskiego prawa nie ma definicji ani też katalogu postępowań wymagających udziału społeczeństwa co powoduje, że trudno ustalić, o jakie postępowanie chodzi. Nie jest też słuszne stanowisko organu co do tego, że wymóg udziału społeczeństwa ma miejsce tylko w przypadku postępowań dotyczących przedsięwzięć, dla których trzeba sporządzać ocenę oddziaływania na środowisko. Stanowisko SKO w Kielcach Rozpatrując zażalenie, Stowarzyszenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że jest ono podmiotem, który może być uznany za organizację ekologiczną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 Udziel­Infor­ŚrodU. Z dołączonego do akt sprawy statutu Stowarzyszenia wynika bowiem, że jednym z jego celów jest działalność na rzecz ochrony przyrody. Według Kolegium wyjaśnienia wymagała jednak druga przesłanka, o której jest mowa w art. 44 ust. 1 Udziel­Infor­ŚrodU, tj. czy przedmiotowe postępowanie jest tym postępowaniem, które wymaga udziału społeczeństwa. Według Udziel­Infor­ŚrodU udział społeczeństwa w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinien być zapewniony w sprawach, w których jest przeprowadzana ocena oddziaływania na środowisko. W myśl art. 79 ust. 1 Udziel­Infor­ŚrodU przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Takiej oceny wymaga zgodnie z art. 59 Udziel­Infor­ŚrodU, realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 Udziel­Infor­ŚrodU. Obowiązek ten oznacza zaś, że jest to postępowanie wymagające udziału społeczeństwa w rozumieniu działu III Udziel­Infor­ŚrodU, a więc także art. 44 ust. 1. Jeżeli dane przedsięwzięcie należy do kategorii przedsięwzięć, dla których Udziel­Infor­ŚrodU w sposób wyraźny nakazuje przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko albo też obowiązek taki został nałożony w drodze postanowienia wydanego w trybie art. 63 Udziel­Infor­ŚrodU, to również organizacje ekologiczne mają prawo uczestnictwa w tego rodzaju postępowaniach na podstawie art. 44 ust. 1 Udziel­Infor­ŚrodU. SKO powołując się [...]