Pierwszy rok państwowego pierwokupu ziemi rolnej - podsumowania, tendencje, problemy, cz. II

Pierwszy rok państwowego pierwokupu ziemi rolnej - podsumowania, tendencje, problemy, cz. II

Nieruchomości | 12 [76] grudzień 04
Moduł: nieruchomości
Tomasz Zagórski, Tomasz Ciodyk

W dniu 16.7.2003 r. weszła w życie ustawa z 11.4.2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64, poz. 592; dalej: UstrójRolU), która określiła nowe zadania dla Agencji Nieruchomości Rolnych (ANR). Obok realizowanych dotychczas zadań określonych w ustawie z 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, związanych przede wszystkim z restrukturyzacją i prywatyzacją mienia państwowego w rolnictwie, pochodzącego głównie ze zlikwidowanych PGR-ów, instytucja ta uzyskała możliwość oddziaływania na prywatny obrót ziemią rolniczą w kierunku wspierania rozwoju gospodarstw rodzinnych, stanowiących zgodnie z Konstytucją RP podstawę ustroju rolnego kraju, a także przeciwdziałania nadmiernej koncentracji ziemi. Następuje to przy wykorzystaniu nowych instrumentów - prawa pierwokupu i uprawnienia powszechnie zwanego prawem wykupu.

Problemy związane z realizacją ustawy

Liczba i przedmiot umów przekazywanych do agencji

Ponad 80% przekazanych umów dotyczyło nieruchomości poniżej 1 ha. Wiele z nich utraciło już charakter rolny (tzw. siedliska rolnicze, służące obecnie wyłącznie celom mieszkaniowym, niezabudowane działki przeznaczone pod zabudowę oraz działki nabywane z zamiarem wykorzystania rekreacyjnego). Nieruchomości takie nie mają znaczenia, jeśli chodzi o realizację celów ustawy. Dlatego brak jest uzasadnienia dla nabywania takiego mienia przez Agencję.

Przekazywanie do Agencji umów przenoszących własność mienia o faktycznym charakterze nierolnym ma związek z wygaśnięciem z dniem 1.1.2004 r. planów zagospodarowania przestrzennego uchwalonych przed dniem 1.1.1995 r. obejmujących znaczną część powierzchni kraju. Grunty sklasyfikowane w wygasłych planach miejscowych jako budowlane albo rekreacyjne, obecnie w obrocie traktowane są formalnie jako rolne. Umowy przenoszące własność takiego mienia podlegają więc rygorom przepisów UstrójRolU.

Konieczność obsługi znacznej liczby umów przenoszących własność małych obszarowo nieruchomości oraz nieruchomości, które faktycznie mają charakter nierolny (przyjęcie, ewidencja, informowanie o rezygnacji z przysługujących[...]