Nieruchomość jako przedmiot dostawy w podatku VAT, cz. VI – nieruchomości z budynkami przeznaczonymi do rozbiórki (grunt niezabudowany)

Nieruchomości | 6/2019
Moduł: nieruchomości, prawo podatkowe
DOI: 10.32027/NIER.19.6.8
Grzegorz Kaptur

W poprzedniej części opracowania omówione zostały przypadki, w których przedmiotem dostawy był grunt z obiektami przeznaczonymi do rozbiórki, w stosunku do których nie podjęto jednak prac rozbiórkowych. Drugą grupę stanowią stany faktyczne, w których przedmiotem dostawy jest grunt w trakcie prowadzonych prac rozbiórkowych lub gdy przeprowadzenie ww. prac nie doprowadziło do usunięcia znajdujących się na tym gruncie naniesień. Zdaniem autora w pierwszej grupie przypadków przepisy ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174, ze zm.; dalej VATU) nie pozwalają na uznanie, iż sam zamiar nabywcy dotyczący rozbiórki znajdujących się na nabywanym gruncie budynków jest wystarczający do stwierdzenia, iż przedmiotem transakcji jest grunt niezabudowany1.
Podstawowym warunkiem umożliwiającym stwierdzenie, iż w danym stanie faktycznym możemy mieć do czynienia z dostawą gruntu niezabudowanego pomimo znajdujących się na nim w momencie dostawy naniesień jest rozpoczęcie prac rozbiórkowych, przed dokonaniem dostawy. Przy czym chodzi o prace w zakresie fizycznej rozbiórki ww. obiektów. Uwaga powyższa jest o tyle istotna, iż powołując się na przepisy ustawy z 7.7.1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej PrBudU), możliwym jest uznanie, że rozbiórka budynku rozpoczyna się już w momencie prac przygotowawczych takich jak rozpoczęcie prowadzenia dziennika budowy, zabezpieczenie terenu czy umieszczenie tablicy informacyjnej. Jednak również sam fakt podjęcia prac bezpośrednio związanych z fizyczną rozbiórką budynku nie jest przesłanką wystarczającą do uznania, iż przedmiotem dostawy jest grunt niezabudowany. Stanie się tak wyłącznie w dwóch przypadkach:

1) gdy w skutek prowadzonych prac rozbiórkowych znajdujące się na gruncie obiekty przestaną spełniać kryteria pozwalające uznać je za budynek w rozumieniu VATU lub 2) w stanie faktycznym analogicznym jak w wyroku TSUE z 19.11.2009 r. w sprawie C-461/08 Don Bosco Onroerend Goed BV przeciwko Staatssecretaris van Financiën – gdy dostawa gruntu i usługa rozbiórki znajdującego się na nim budynku stanowią transakcję jednolitą mającą na celu dostawę nie tyle istniejącego budynku, co niezabudowanej działki.

W tych przypadkach nie ma znaczenia fakt, czy w skutek rozbiórki obiekt przestał spełniać kryteria pozwalające uznać go za budynek w rozumieniu VATU. Analogiczne zasady obowiązują również w przypadku znajdujących się na gruncie budowli. W opracowaniu autor omawia kwestie związane z budynkami. Należy jednak pamiętać, iż jeżeli po zakończeniu prac rozbiórkowych dotyczących budynków na gruncie będą znajdowały się naniesienia będące budowlami, to nadal będziemy mieli do czynienia z gruntem zabudowanym. Wnioski zawarte w orzeczeniu w sprawie C-461/08 Don Bosco znajdują zastosowanie również do budowli znajdujących się na zbywanym gruncie.