Kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w orzecznictwie sądów administracyjnych

Nieruchomości | 4/2019
Moduł: nieruchomości
DOI: 10.32027/NIER.19.4.1
Alicja Plucińska-Filipowicz, Tomasz Filipowicz, Artur Kosicki

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojawił się pogląd, że nie może mieć miejsca sytuacja, w której mimo stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (braku zawiadomienia o zakończeniu budowy względnie uzyskania prawem wymaganego pozwolenia na użytkowanie), organ administracji publicznej nie wymierza kary przewidzianej w art. 57 ust. 7 ustawy z 7.7.1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej PrBudU) z tego tylko powodu, że obiekt budowlany wzniesiony został niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na jego budowę. Do odstąpienia w tego rodzaju sytuacjach od obowiązku wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego brak bowiem jest podstaw prawnych. Jest to w istocie nowy pogląd, wymagający głębszego przemyślenia, czy powinno się dążyć do jego rozpowszechnienia i utrwalenia.
Zdaniem NSA orzekającego w sprawie zakończonej wyrokiem z 7.9.2017 r. (II OSK 3086/15), skoro niezgodne z prawem jest samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym, to tym bardziej niezgodne z prawem jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, który został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, względnie innego obiektu budowlanego niż objęty zatwierdzonym w decyzji udzielającej pozwolenia na budowę projektem budowlanym. W takiej sytuacji ma zatem zastosowanie przepis art. 57 ust. 7 PrBudU, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 PrBudU, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 PrBudU, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 7.9.2017 r. (II OSK 3086/15) wymaga przybliżenia.