Bezpodstawne wzbogacenie – ograniczenia systemowe

Nieruchomości | 12/2017
Moduł: nieruchomości, prawo cywilne
Rafał Golat

Kodeksowa formuła bezpodstawnego wzbogacenia ma ogólny charakter. Artykuł 405 KC stanowi, że kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Lektura powyższego przepisu może prowadzić do nieuzasadnionego systemowo wniosku, że roszczenia na tej podstawie mogą być zgłaszane w przypadku wszelkiego rodzaju bezpodstawnego wzbogacenia. Tymczasem analiza zarówno innych przepisów Kodeksu cywilnego, jak również orzecznictwa sądowego, wskazuje na to, iż możliwość powoływania się na tę ogólną regulację jest w praktyce istotnie ograniczona. Mają na to wpływ przede wszystkim inne podstawy prawne dochodzenia roszczeń, w tym te, które z bezpodstawnym wzbogaceniem są przez ustawodawcę zestawiane.