Ważne, co jest zapisane w umowie

A A A

W uchwale z 21.7.2006 r. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że kontrahent nie musi po zmianie stawki VAT na towary i roboty objęte umową płacić wynagrodzenia netto z podatkiem w nowej wysokości, chyba że dojdzie też do zmiany umowy.

 

Uchwała zapadła w odpowiedzi na pytanie prawne sądu rozpatrującego w II instancji spór między spółką akcyjną a Politechniką Białostocką, które w lutym 2002 r. - w trybie zamówień publicznych - zawarły umowę o roboty budowlane. Dwukrotnie, w lutym 2003 r. i w maju 2004 r. aneksami do umowy zmieniany był termin wykonania, odbioru i zakończenia tych robót. W umowie strony określiły wynagrodzenie za wykonanie robót na kwotę 3,5 mln zł plus VAT w wysokości 7%. W trakcie trwania realizacji robót, z dniem 1.5.2004 r. zmianie uległa stawka VAT na roboty budowlane. Od tego dnia roboty te zostały objęte stawką w wysokości 22%. Strony rozpoczęły negocjacje co do zmiany umowy uwzględniającej VAT w nowej wysokości. Negocjacje te zakończyły się fiaskiem. Od 1.5.2004 r. wykonawca wystawiał faktury ze stawką 22%, ale Politechnika opłacała je z VAT w wysokości 7%. Wykonawca złożył w sądzie pozew o zapłatę różnicy. Sąd I instancji oddalił jednak jego żądania. Uznał, że sama zmiana stawki VAT nie rodzi obowiązku zapłacenia ceny wyższej, jeśli nie było w umowie zastrzeżenia, które by to przewidywało. Wyraził pogląd, że podstawą do zmiany ceny ustalonej w umowie nie może być ani art. 76 ustawy z 1994 r. o zamówieniach publicznych, ani art. 357 1 KC pozwalający sądowi na zmianę umowy w razie nadzwyczajnych okoliczności.

 

Sąd II instancji nie był tego pewny, złożył więc pytanie prawne do SN. Skłaniał się jednak do stanowiska, że w razie podwyższenia stawki VAT zamawiający czy kupujący obowiązany jest zapłacić odpowiednio wyższą cenę. Powołał się na akceptowaną w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zasadę neutralności VAT dla podatnika. W ostatecznym rozrachunku podatek ten obciąża odbiorcę towarów i usług (odbiorcę finalnego), a nie wykonawcę czy sprzedającego. Inaczej jest tylko wtedy, gdy umowa nie wymienia VAT jako elementu ceny. Przyjęcie zaś stanowiska sądu I instancji oznaczałoby, że część VAT wykonawca jako podatnik musi zapłacić z własnych środków, co - zdaniem sądu II instancji - pozostawałoby w sprzeczności z tą zasadą.

 

Odmienny pogląd na tę kwestię przedstawił m.in. Urząd Zamówień Publicznych. Według niego zmiana stawek VAT w trakcie wykonywania umowy nie powoduje automatycznie podwyższenia wynagrodzenia. Taka zmiana mieści się w granicach ryzyka kontraktowego. Może jedynie uzasadniać rozważenie potrzeby zmiany umowy. Można wtedy zastosować art. 76 ust. 1 ustawy z 1994 r. (jego odpowiednikiem jest teraz art. 144 ust. 1 ustawy o zamówieniach publicznych z 2004 r.). SN przychylił się do interpretacji Urzędu Zamówień Publicznych. W ocenie SN podwyższenie stawek VAT nie uzasadnia - bez zmiany umowy zawartej przed 1.5.2004 r. - obowiązku zapłaty wynagrodzenia netto powiększonego o VAT według podwyższonej stawki (III CZP 54/06).

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Ważne, co jest zapisane w umowie
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny