Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych

A A A

W uchwale 7 sędziów Sąd Najwyższy orzekł, że tylko osoba uprawniona do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej może wystąpić do sądu o usunięcie niezgodności między treścią zapisu a stanem prawnym nieruchomości (III CZP 106/05).

 

Uchwała zapadła dla wyjaśnienia wątpliwości prawnej przedstawionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich. W praktyce uchwała SN ma takie znaczenie, że nie wystarczy, jak przyjmowało się najczęściej dotychczas, wykazanie interesu prawnego w dokonaniu zmiany.

 

Uchwała odnosi się do fundamentalnej dla bezpieczeństwa i pewności obrotu instytucji tzw. rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Istotą tej instytucji jest, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze a stanem prawnym rzeczywistym, treść księgi chroni tego, kto nabył nieruchomość lub inne prawo, np. służebność, od osoby figurującej w księdze jako właściciel. Jednocześnie istnieje domniemanie, że zapis w księdze jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Jednocześnie ustawa z 1983 r. o księgach wieczystych i hipotece przewiduje w art. 10 prawną drogę usuwania niezgodności wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Uzgodnienie następuje w drodze powództwa.

 

Na tle tego przepisu pojawiła się wątpliwość, czy o usunięcie niezgodności może wystąpić do sądu każdy, kto ma interes prawny w tym, aby treść księgi odpowiadała rzeczywistemu stanowi prawnemu. Z takim właśnie pytaniem zwrócił się do Sądu Najwyższego RPO. Jako osobę mającą interes prawny można wskazać np. wierzyciela, który chce ściągnąć z nieruchomości swą należność, albo osobę, która zawarła z rzeczywistym właścicielem umowę, zobowiązującą do sprzedania nieruchomości.

 

Przez wiele lat w orzecznictwie SN, a także w literaturze nie było zgody, kto może skorzystać z drogi wskazanej w art. 10 ustawy o księgach wieczystych. Przeważał pogląd, że każdy, kto ma w tym interes prawny. Za tym poglądem opowiadał się także RPO. Powoływał się na zagwarantowane Konstytucją prawo do sądu.

 

Sędziowie rozpatrujący to zagadnienie nie przyjęli jednak koncepcji popieranej przez Rzecznika. SN określając krąg podmiotów legitymowanych do wystąpienia z powództwem z art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, odwołał się do art. 6262 § 5 KPC, wedle którego wniosek o dokonanie wpisu może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane do księgi wieczystej. W sprawach zaś dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ. Jedynie te podmiotowy posiadają legitymację do żądania uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny