Kupno ziemi rolnej na starych zasadach

A A A

W grudniu SN podjął uchwałę istotną dla tych z inwestorów, którzy wiosną ubiegłego roku (jeszcze przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów) zawarli warunkowe umowy nabycie gruntów rolnych.

Przed 30.4.2016 r., kiedy to prawo dotyczące kupna-sprzedaży nieruchomości rolnych właściwie nie ograniczało w żaden sposób możliwości zawierania transakcji, jedynym obostrzeniem były zasady dotyczące działek większych niż 5 ha. W stosunku do takich nieruchomości ówczesna Agencja Nieruchomości Rolnych miała prawo pierwokupu, jednak praktyka dowodziła, że państwo rzadko korzystało z takiej możliwości. Po 30.4.2016 r. zasady obrotu ziemią rolną uległy dużym zmianom. W myśl nowych regulacji uprawnieni do zakupu takich nieruchomości stali się wyłącznie rolnicy indywidualni. Ponadto ustawa z 14.4.2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa wprowadzała także dodatkowe obostrzenia.

Taka sytuacja spowodowała, że wiele osób, które chciały nabyć ziemię rolną, a nie posiadały uprawnień do przeprowadzenia transakcji, postanowiło już po uchwaleniu ustawy, ale przed jej wejściem w życie zawrzeć przedwstępne warunkowe umowy. Inwestorzy mieli nadzieję, że taki manewr uchroni ich przed nowymi regulacjami i że będą mogli sfinalizować zakup nieruchomości według zasad obwiązujących przy zawieraniu pierwszej umowy. Jednak okazało się, że do takiego rozwiązania dosyć zachowawczo podchodzili notariusze, którzy obawiając się, że tak zawartym transakcjom zostanie zarzucona nieważność, odmawiali sankcjonowania kupna-sprzedaży. To z kolei skutkowało sądowymi skargami rozczarowanych klientów.

Jedna ze spraw trafiła do olsztyńskiego Sądu Okręgowego, a ten chcąc upewnić się, jak powinna zostać przeprowadzona transakcja kupna-sprzedaży gruntów rolnych, w stosunku do których zawarto przedwstępną umowę wystosował pytanie do Sądu Najwyższego. Organ niższej instancji zapytał – czy w takim przypadku zastosowanie znajdą przepisy z dnia podpisania umowy przedwstępnej, czy też późniejsze, zawierające znaczne obostrzenia?

Odpowiadając SN stwierdził, że (III CZP 83/17) w omawianych przypadkach transakcje powinny zostać sfinalizowane według reguł obowiązujących w dniu zawarcia umowy przedwstępnej. W uzasadnieniu do wydanej opinii stwierdzono, że „umowa zobowiązująca, jaką jest umowa warunkowa, jest źródłem prawa podmiotowego i powinna podlegać jednemu reżimowi prawnemu. Obywatele nie mogą być zaskakiwani przepisami, które podważają ważność wcześniejszych”. Skład orzekający dostrzegł ponadto, że „niski poziom przepisów przejściowych powoduje duże problemy w obrocie gruntami rolnymi oraz w orzecznictwie sądowym. Problemy z prawidłowym odczytaniem przepisów mają również notariusze”.

W opinii ekspertów stanowisko SN odblokuje wiele transakcji, które na skutek braku pewności co do zastosowania przepisów, zostały wstrzymane na długie miesiące.

Ocena artykułu:
Oceniono 1 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Kupno ziemi rolnej na starych zasadach
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny