Kto powinien płacić podatek od nieruchomości pod liniami energetycznymi?

A A A

W latach 2003–2005 grunty pod napowietrznymi liniami energetycznymi korzystały ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, natomiast od 2006 r. podlegają opodatkowaniu. W orzecznictwie prezentowany był dotychczas jednolity pogląd, zgodnie z którym grunty leśne znajdujące się pod liniami elektroenergetycznymi, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne.


Oznaczało to opodatkowanie ich podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek, bez względu na możliwość prowadzenia na tych gruntach, w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach działalności leśnej (np. wyrok NSA z 28.2.2019 r., II FSK 3204; wyrok NSA z 19.2.2019 r., II FSK 1325/18). Warto zaznaczyć, że od 1.1.2019 r. na mocy ustawy z 20.7.2018 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku leśnym (Dz.U. poz. 1588) jednoznacznie wskazano, że umieszczenie infrastruktury m.in. do przesyłania albo dystrybucji energii elektrycznej na gruntach nienależących do przedsiębiorstw nią dysponujących, nie będzie wpływać na sposób ich opodatkowania.

We wzajemnych relacjach pomiędzy Lasami Państwowymi (nadleśnictwami) a przedsiębiorstwami energetycznymi funkcjonują umowy mające na celu zapewnić możliwość budowy nowych linii i łatwiejszy dostęp do istniejących linii energetycznych w celu ich eksploatacji, naprawy, modernizacji oraz utrzymania. Umowy różnią się między sobą zarówno formą, jak i zakresem przenoszonych praw (umowa o współpracy, umowa ramowa, umowa służebności, umowa wykonawcza). Na tle postanowień tych umów, z uwagi na kwestię władztwa nad gruntami i zakresem przenoszonych na przedsiębiorców uprawnień, w orzecznictwie sądów administracyjnych wystąpiły rozbieżności co do określenia płatnika podatku od nieruchomości od tych gruntów.

Według pierwszego z poglądów, podatnikiem w sytuacji określonej w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z 12.1.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.; dalej: PodLokU, jest podmiot, który zawarł umowę ze Skarbem Państwa, bądź też posiada nieruchomość na podstawie innego tytułu prawnego, jako posiadacz zależny. Oznacza to, że jeżeli z zawartej umowy nie wynika, aby przeniesiono na taki podmiot posiadanie, któremu można przypisać cechę posiadania zależnego, nie on a nadleśnictwo będzie podatnikiem tego podatku (tak w wyrokach NSA z 5.6.2019 r., II FSK 571/19; 22.10.2018 r., II FSK 2533/18; 7.3.2018 r., II FSK 861/16; 9.3.2017 r., II FSK 2224/16).

Drugie stanowisko opiera się na założeniu, że do uznania przedsiębiorstwa energetycznego za podatnika podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a PodLokU wystarczające jest zawarcie umowy, nawet niekoniecznie ustanawiającej służebność przesyłu, ale przewidującej określone władztwo przedsiębiorstwa nad gruntem zarządzanym przez nadleśnictwo (prawo wejścia na grunt, oczyszczenia go z roślinności). Już ten fakt pozwala na przyjęcie, że przedsiębiorstwo to staje się posiadaczem zależnym tego gruntu (zob. wyroki NSA z 29.5.2019 r., II FSK 3203/18; 5.7.2018 r., II FSK 131/18; 23.10.2017 r., II FSK 1524/17).

W związku z powyższą sytuacją Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o podjęcie w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Chodziło o ustalenie, czy przedsiębiorstwo energetyczne, w związku z zawarciem z Lasami Państwowymi umowy umożliwiającej wykonywanie służebności przesyłu na gruntach Skarbu Państwa znajdujących się pod zarządem Lasów Państwowych, jest – stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a PodLokU – podatnikiem podatku od nieruchomości obciążonym podatkiem od tych gruntów?

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów, dnia 9.12.2019 r. (II FPS 3/19) podzielił pogląd, że to Lasy Państwowo (nadleśnictwo) a nie przedsiębiorstwo przesyłowe jest zobowiązane do uiszczania podatku od nieruchomości. Stwierdzono, że art. 3 ust. 1 pkt 4 PodLokU dotyczy posiadania rzeczy (nieruchomości), a nie praw z nieruchomością związanych. Wynika to z istoty opodatkowania podatkiem od nieruchomości, który jako podatek o charakterze majątkowym obciąża nieruchomość. W rezultacie podatnikiem podatku od nieruchomości, w sytuacji określonej w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) PodLokU będzie podmiot, który zawarł umowę ze Skarbem Państwa, bądź też posiada nieruchomość na podstawie innego tytułu prawnego, jako posiadacz zależny. Jeżeli natomiast z zawartej umowy wynika, że nie przeniesiono na taki podmiot posiadania zależnego, lecz ma on jedynie prawo korzystać z nieruchomości Skarbu Państwa w zakresie odpowiadającym posiadaniu służebności, nie będzie mógł być uznany za podatnika tego podatku.


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Kto powinien płacić podatek od nieruchomości pod liniami energetycznymi?
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny