Kiedy należy się odszkodowanie za hałas z lotniska?

A A A

Sąd Najwyższy po raz kolejny zajął stanowisko w sprawie hałasu, jaki generuje lotnisko.


Skład orzekający w uchwale z 29.4.2022 r. (III CZP 81/22) odpowiedział na pytania prawne postawione przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu, który rozpatrywał dwie sprawy o zbliżonym zakresie tematycznym. Chodziło o pozwy właścicieli nieruchomości zlokalizowanych w pobliżu lotniska Poznań-Ławica, którzy domagali się od Portu Lotniczego wypłaty odszkodowania z tytułu obniżenia potencjalnej wartości ich nieruchomości z powodu hałasu generowanego przez samoloty, a także ze względu na wyznaczenie strefy ochronnej. Rozpatrując okoliczności wspomnianych spraw, Sąd Apelacyjny w Poznaniu nabrał wątpliwości i wystąpił do NSA z następującym pytaniem prawnym:

1) czy samo wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania z uwagi na niemożność zachowania standardów ochrony środowiska przed hałasem w związku z funkcjonowaniem lotniska (art. 135 ust. 1 ustawy z 27.4.2001 r. – Prawo ochrony środowiska, tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1973 ze zm.; dalej: PrOchrŚrod) może być uznane za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiące samodzielną i wystarczającą podstawę powstania roszczenia odszkodowawczego z tytułu obniżenia wartości nieruchomości, przysługującego na podstawie art. 129 ust. 2 PrOchrŚrod?;

2) czy za „ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości” w rozumieniu przepisu art. 129 ust. 2 PrOchrŚrod mogą być uznane wyłącznie szczegółowe postanowienia aktu ustanawiającego obszar ograniczonego użytkowania, w postaci enumeratywnie wymienionych tam nakazów, zakazów i zaleceń skierowanych do właścicieli nieruchomości (art. 135 ust. 3a PrOchrŚrod)?


W myśl ww. przepisów: „Jeżeli z przeglądu ekologicznego albo z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaganej przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, albo z analizy porealizacyjnej wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu, to dla oczyszczalni ścieków, składowiska odpadów komunalnych, kompostowni, trasy komunikacyjnej, lotniska, linii i stacji elektroenergetycznej, obiektów sieci gazowej oraz instalacji radiokomunikacyjnej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej tworzy się obszar ograniczonego użytkowania” (art. 135 ust. 1 PrOchrŚrod). Z kolei według art. 135 ust. 3a PrOchrŚrod: „organy (…) tworząc obszar ograniczonego użytkowania, określają granice obszaru, ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu, wymagania techniczne dotyczące budynków oraz sposób korzystania z terenów wynikające z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko lub analizy porealizacyjnej albo przeglądu ekologicznego”.

SN w uchwale z 29.4.2022 r. (III CZP 81/22) stwierdził zatem, że „wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania z uwagi na niemożność zachowania standardów ochrony środowiska przed hałasem w związku z funkcjonowaniem lotniska (art. 135 ust. 1 PrOchrŚrod) nie stanowi samodzielnej podstawy roszczenia odszkodowawczego z tytułu obniżenia wartości nieruchomości, określonego w art. 129 ust. 2 tej ustawy”. Odpowiadając z kolei na drugie pytanie przesądził, że „za ograniczające sposób korzystania z nieruchomości w rozumieniu art. 129 ust. 2 ww. ustawy mogą być uznane wyłącznie postanowienia aktu ustanawiającego obszar ograniczonego użytkowania określające nakazy, zakazy i zalecenia skierowane do właścicieli nieruchomości (art. 135 ust. 3a tej ustawy)”. Jeśli zatem akt ustanawiający obszar ograniczonego użytkowania nie określa bezpośrednio nakazów, zakazów i zaleceń dla właścicieli okolicznych nieruchomości, nie istnieje podstawa do ubiegania się o odszkodowanie.

Eksperci wskazują, że w omawianych sprawach kluczowe jest zatem stwierdzenie, co może zostać uznane za zdarzenie szkodzące, którego wskazanie jest niezbędne, by właściciele posesji zlokalizowanych nieopodal inwestycji oddziałującej na środowisko mieli podstawę do ubiegania się o odszkodowanie z tytułu uciążliwości. Takim zdarzeniem szkodzącym nie będzie zatem samo wprowadzenie obszaru ograniczonego użytkowania dla przestrzeni wokół funkcjonującego portu lotniczego. Dopiero jeśli na skutek jego ustanowienia i w uchwale sankcjonującej utworzenie takiego obszaru zostaną wskazane regulacje dotyczące konkretnych nieruchomości sąsiadujących z lotniskiem (nakazy, zakazy, zalecenia), a tym samym możliwe będzie wykazanie ograniczeń w użytkowaniu nieruchomości, co może znaleźć odzwierciedlenie w obniżeniu wartości danej posesji, ich właściciele będą mogli starać się o rekompensaty.


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Kiedy należy się odszkodowanie za hałas z lotniska?
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny