Kary pieniężne za nieprzestrzeganie wymogów środowiskowych

A A A

1.1.2017 r. wchodzi w życie ustawa z 9.10.2015 r.  zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1936; dalej: nowelizacja). Miała ona ponad roczne vacatio legis, ponieważ zmian jest kilkadziesiąt i o znacznym ciężarze gatunkowym, a w szczególności ta wprowadzająca kary pieniężne nawet do 1 000 000 z powodu nieprzestrzegania wymogów środowiskowych.

 

Miejsce regulacji

W ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko zostaje oddany rozdział VII A zatytułowany „Administracyjne kary pieniężne”. Dział ten składa się zaledwie z trzech artykułów (136 a, 136 b, 136 c), ale ich znaczenie jest nie do przecenienia.

 

Zakres sankcjonowania

Zgodnie z dodawanych artykułem  136 a ustęp 1 kary pieniężne w wysokości od 500 zł do 1 000 000 złotych będą nakładane jeżeli:

I. przedsięwzięcie jest realizowane lub zrealizowane, a podmiot w związku z realizacją, eksploatacją lub likwidacją tego przedsięwzięcia:

1)      narusza warunki, wymogi oraz obowiązki, o których mowa w:

-  art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b w zakresie fazy realizacji – chodzi tutaj o istotne warunki korzystania ze środowiska;

- art. 82 ustęp 1 lit. e – dotyczący wymogów w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko;

- art. 82 ustęp 1 pkt 2 i 5 – dotyczący wykonywania kompensacji przyrodniczej; unikania, zapobiegania, ograniczania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; monitorowania  oddziaływania na środowisko i przedkładana ich wyników wskazanym organom,  a także przedstawiania analizy porealizacyjnej wskazanemu organowi, o ustalonym zakresie i terminie   

II. określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;  

2) nie realizuje działań służących zapobieganiu, ograniczaniu i kompensacji znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, określonych w decyzjach, o których mowa w art. 96 ust. 1 (są to decyzje wymagane do rozpoczęcia inwestycji np. pozwolenie na budowę), w ramach których przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;  

3)      narusza obowiązki i wymagania, o których mowa w:

- art. 93 ust. 2 pkt 1 lit. b – chodzi tutaj o ograniczanie transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko,

- art. 93 ustęp 2 pkt 2 i 4, - chodzi tutaj o  obowiązek terminowego przedstawienia analizy porealizacyjnej o zakresie i w czasie wskazanym w decyzji, oraz zmienione wymagania dotyczące ochrony środowiska;

III. określone w decyzjach, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 oraz pozwoleniu, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4b.      Jednocześnie ustawodawca rozstrzyga, że karanie za nieprzestrzeganie określonych warunków, wymogów oraz obowiązków określonych w decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach będzie miało miejsce, o ile  nie zostały uwzględnione w innych decyzjach. Wówczas podstawą do karania będzie nieprzestrzeganie postanowień tych innych decyzji. Z punktu widzenia adresatów norm istotne jest to, że nie będzie podstaw do podwójnego karania (art. 136 a ustęp 2 ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko).   

 

Procedura wymierzania kar  

Karę pieniężną, w drodze decyzji, wymierza wojewódzki inspektor ochrony środowiska.  Od decyzji o jej wymierzeniu przysługuje odwołanie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.  

Kara pieniężna będzie wnoszona się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o jej wymierzeniu stała się ostateczna.

W sytuacji, w której adresat decyzji nie wykonał jej, kara pieniężna podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wpływy z kar pieniężnych stanowią dochód budżetu państwa.

Zgodnie z art. 136c ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.

Oznacza to, że przepisy działu III Ordynacji podatkowej na przykład dotyczące przedawnienia, czy też stosowania ulg (rozkładania na raty, odraczania terminu płatności) mogą znaleźć zastosowanie w odniesieniu do omawianych administracyjnych kar pieniężnych.

 

Kryteria wymierzenia kar

Ustawa o ocenach oddziaływania na środowisko stanowi, że przy określaniu wysokości kar ma decydować liczba i waga stwierdzonych naruszeń. Brak jest jakichkolwiek więcej wytycznych dotyczących wymierzania kary. O ile liczba stwierdzonych naruszeń jest wymierna to waga tych naruszeń jest dalece ocenna. Widełki kary są zaś określone od  500 zł do 1 000 000 złotych.

Należy podkreślić, że odpowiedzialność z tytułu deliktów administracyjnych, jest odpowiedzialnością obiektywną, to znaczy oderwaną od winy podmiotu, który „dopuścił” się naruszenia.

Co więcej, wbrew dotychczasowej linii orzeczniczej TK, brak jest w ustawie o ocenach oddziaływania na środowisko mechanizmów prawnych pozwalających sprawcy deliktu na wykazywanie, że popełnienie deliktu jest skutkiem okoliczności, za które nie powinno się karać (działanie siły wyższej, stan wyższej konieczności, działanie osób trzecich, za które on nie odpowiada), aby od odpowiedzialność się uwolnić.

 

Obowiązywanie kar w czasie

Nowelizacja odnośnie do administracyjnych kar pieniężnych wchodzi w życie 1.1.2017 r. W przepisach przejściowych brak jest szczególnej regulacji odnoszącej się do omawianych sankcji. Oznacza to, że kary pieniężne mogą być nakładane na sprawców w stosunku do deliktów popełnionych od 1.1.2017 r. Wynika to z zasady niedziałania prawa wstecz, a w szczególności z zakazu wstecznego karania.

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Kary pieniężne za nieprzestrzeganie wymogów środowiskowych
Bartosz Draniewicz (opracowanie)
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny