Deweloperzy biurowi szykują się na lukę podażową

A A A

W pierwszym półroczu 2021 r. w Warszawie do użytku oddano ponad 226 tys. m2 nowoczesnej powierzchni biurowej, jednak popyt utrzymuje trend spadkowy, a eksperci przewidują efekt luki podażowej – wynika z podsumowania II kwartału 2021 r. na rynku powierzchni biurowej w Warszawie, opublikowanego przez Cushman & Wakefield.


W 2020 r. pandemia koronawirusa doprowadziła do pierwszej od 30 lat recesji w Polsce, a PKB naszego kraju skurczyło się o ok. 3,7%. Według prognoz Moody’s niekorzystne skutki kolejnej fali pandemii wywarły negatywny wpływ na gospodarkę również w I kwartale 2021 r. Niemniej, dzięki efektowi niskiej bazy i poprawiającemu się sentymentowi rynku, wzrost polskiego PKB w II kwartale szacowany jest na poziomie pomiędzy 10–11%, a w całym roku może wynieść ok. 5,8%.

Całkowite zasoby powierzchni biurowej w Warszawie w pierwszym półroczu 2021 r. wyniosły ponad 6 mln m2, a do użytku w tym okresie oddano ponad 226 tys. m2 nowoczesnej powierzchni biurowej, co stanowi blisko 66% całkowitej powierzchni planowanej na 2021 r. Do największych projektów, które uzyskały pozwolenie na użytkowanie możemy zaliczyć: Warsaw Unit (Ghelamco – 56 400 m2), Skyliner (Karimpol – 48 500 m2) oraz Generation Park Y (Skanska Property Poland – 44 200 m2). Obecnie w Warszawie w budowie znajduje się blisko 393 tys. m2 nowoczesnej powierzchni biurowej planowanej do oddania w latach 2021–2024, co jest wartością blisko połowę niższą niż średnia ilość powierzchni biurowej w realizacji w ostatnich 5 latach.

– Szacujemy, że w całym roku 2021 ukończonych zostanie blisko 342 tys. m2, natomiast w 2022 r. – ok. 230 tys. m2. Biorąc pod uwagę obecną sytuację pandemiczną i mniejszą aktywność najemców spodziewamy się ograniczenia liczby nowych projektów wprowadzonych na rynek z terminem oddania do użytku w latach 2023–2024, co może doprowadzić do wystąpienia efektu luki podażowej w tym okresie. Obecnie w budowie znajduje się tylko jeden projekt, którego oddanie jest przewidziane na 2024 (The Bridge – Ghelamco). Niemniej, rośnie liczba deweloperów, którzy uważanie obserwują rynek i analizują sytuację pod kątem rozpoczęcia swoich projektów w ciągu kolejnych 6–9 miesięcy – mówi Jan Szulborski, Senior Consultant, Consulting & Research, Cushman & Wakefield.

Począwszy od drugiego kwartału 2020 r., wskaźnik powierzchni niewynajętej jest na ścieżce wzrostu, na co w dużym stopniu wpłynęła niepewna sytuacja gospodarcza wywołana przez wybuch pandemii Covid-19. W wyniku ograniczonej aktywności najemców w ostatnich kwartałach i kumulacji nowej podaży dostarczonej na rynek w ostatnich trzech miesiącach, wskaźnik powierzchni niewynajętej osiągnął wartość 12,5%, co oznacza wzrost o 1,0 pp. w ujęciu kwartalnym oraz o 4,6 pp. rok do roku.

Wysoki współczynnik pustostanów oznacza dostępność powierzchni wynoszącą blisko 760 tys. m2. Warto odnotować, że poziom wynajęcia projektów oddanych do użytku w pierwszej połowie roku wynosi ponad 48%, co jest relatywne wysokim poziomem biorąc pod uwagę kumulacje nowej podaży w analizowanym okresie oraz spadek aktywności najemców wywołany pandemią.

Popyt na powierzchnie biurowe utrzymuje trend spadkowy od początku trwania pandemii. Trzeci lockdown, niestabilność gospodarcza oraz zagrożenie czwartą falą pandemii wpływają negatywnie na aktywność najemców, którzy w pierwszym półroczu zawarli umowy najmu na łączną powierzchnię 249 300 m2. Oznacza to 25% spadek w porównaniu do analogicznego okresu w 2020 roku. Nowe umowy i ekspansje (popyt netto) odpowiadały za ok. 60% wszystkich umów zawartych w pierwszym półroczu 2021 r. Wartość ta była nieznacznie niższa od poziomu zarejestrowanego w analogicznym okresie w ubiegłym roku.

– Dalszy rozwój pandemii i tempo szczepień będą miały kluczowy wpływ na zdefiniowanie kierunku rozwoju rynku w kolejnych miesiącach. Warto jednak zaznaczyć, że jesteśmy obecnie w punkcie, w którym coraz większa grupa organizacji wróciła lub planuje wrócić do pracy z biura korzystając z niskiej liczby dziennych zakażeń. W naszej opinii może to stanowić kolejny ważny bodziec do wznowienia procesów wynajmu powierzchni biurowej wstrzymanych przez pandemię, których efekty będziemy mogli obserwować na przełomie 2021 i 2022 r. – mówi Vitalii Arkhypenko, Junior Consultant, Consulting & Research, Cushman & Wakefield.

Po korekcie stawek czynszu w ostatnich dwunastu miesiącach, stawki bazowe za najlepsze powierzchnie biurowe wyniosły 23,00–25,00 EUR/m2/miesiąc w strefie Centrum oraz 13,50–16,50 EUR/m2/miesiąc w strefie Poza Centrum.

– W kolejnych kwartałach spodziewamy się dalszej stabilizacji czynszów bazowych, na który wpływać będzie stopniowa poprawa sytuacji pandemicznej oraz rosnąca aktywność najemców aktywnych na rynku – dodaje Szulborski.


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Deweloperzy biurowi szykują się na lukę podażową
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny