Zasiedzenie służebności a roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości

Monitor Prawniczy | 3/2020
Moduł: prawo cywilne, nieruchomości
DOI: 10.32027/MOP.20.3.5
Bogusław Lackoroński

I. W orzecznictwie Sądu Najwyższego już kilkukrotnie został wyrażony pogląd, zgodnie z którym roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości nie przysługuje właścicielowi nieruchomości za okres poprzedzający nabycie służebności przez zasiedzenie1. Pogląd ten został wyrażony również w komentowanym postanowieniu SN z 17.7.2019 r., I CSK 630/17. Koresponduje on z poglądem dotyczącym roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy adresowanego przez dotychczasowego jej właściciela wobec podmiotu, który nabył jej własność przez zasiedzenie2. W orzecznictwie SN przyjmuje się bowiem, że podmiotowi, który utracił własność rzeczy wskutek jej nabycia przez inny podmiot w drodze zasiedzenia, nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z tej rzeczy względem jej posiadacza w okresie poprzedzającym zasiedzenie. Sprzeciwia się temu stabilizująca funkcja zasiedzenia. Należy przy tym wskazać, że w niektórych orzeczeniach powoływanych dla wsparcia tego poglądu SN nie odnosił się do niedopuszczalności dochodzenia roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, lecz do roszczenia o wynagrodzenie za utratę lub ograniczenie własności3, które stanowią odmienne roszczenia przede wszystkim za względu na ich funkcje oraz sposób uzależnienia od prawa własności przysługującego uprawnionemu do ich dochodzenia.



Abstract:

Zasiedzenie służebności a roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości
Opracowanie stanowi krytyczny komentarz do orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2019 roku, I CSK 630/17, w którym stwierdzono, że nabycie służebności przez zasiedzenie powoduje, że roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości w okresie poprzedzającym zasiedzenie wygasa. Sąd Najwyższy uzasadnia zaprezentowany pogląd argumentami funkcjonalnymi. Sąd Najwyższy wskazuje, że stabilizująca funkcja zasiedzenia powinna prowadzić do wniosku, że po nabyciu służebności przez zasiedzenie nie powinno być podstaw i powodów do prowadzenia sporów dotyczących okresu poprzedzającego nabycie służebności w ten sposób. Pogląd zaprezentowany przez Sąd Najwyższy nie jest uzasadniony w aktualnym stanie prawnym w świetle art. 222–230 KC (przepisów o ochronie własności) ani w świetle art. 172–176 KC (przepisów o zasiedzeniu). Słowa kluczowe: służebność, zasiedzenie służebności, roszczenia uzupełniające ochronę własności, wynagrodzenie za korzystanie z przedmiotu własności
Acquisitive prescription of an easement and remuneration for using the property The article is a critical commentary to the decision of the Supreme Court of 17 July 2019 (I CSK 630/17), in which it was stated that acquisitive prescription of an easement causes that the claims for remuneration for using the property in the period before usucaption expire. The Supreme Court justifies its view by referring to functional arguments. The Supreme Court asserts that the stabilizing function of acquisitive prescription should lead to the conclusion that after usucaption of an easement there should be no grounds and reasons for disputes concerning the period prior to it. However, this view finds no substantiation in the current state of legislation in light of Art. 222–230 of the Civil Code (protection of ownership) or Art. 172–176 of the Civil Code (acquisitive prescription). Key words: easement, acquisitive prescription of an easement, claims supplementing protection of ownership, remuneration for using an object of ownership