Zasada pisemności jako instrument ograniczania praw strony w postępowaniu administracyjnym

Monitor Prawniczy | 13/2020
Moduł: nieruchomości, prawo podatkowe
DOI: 10.32027/MOP.20.13.2
Marek Wierzbowski, Joanna Róg-Dyrda

Cechą postępowania administracyjnego, mającego charakter gabinetowy, zbliżony modelem do postępowania inkwizycyjnego, jest jego pisemność. Zasada pisemności nie wyłącza jednak możliwości dokonywania pewnych czynności w innych formach, w tym nie może być podstawą do odmowy udzielenia stronie informacji i bezpośredniego kontaktu z prowadzącym postępowanie urzędnikiem. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na praktyczny problem ograniczania praw strony w oparciu o nieprawidłową interpretację art. 14 KPA, sprowadzającą się do założenia, że wszelka wymiana informacji musi mieć formę pisemną. Interpretacja taka jest niezgodna nie tylko z założeniami autorów Kodeksu, ale przede wszystkim z pozostałymi zasadami postępowania, a także z regulacjami Konstytucji i aktów międzynarodowych dotyczących ochrony praw człowieka i obywatela.



Abstract:

Zasada pisemności jako instrument ograniczania praw strony w postępowaniu administracyjnym

Jedną z zasad postępowania administracyjnego jest zasada pisemności wyrażona w art. 14 KPA. Ostatnimi czasy pracownicy organów administracji powołują się na zasadę pisemności odmawiając stronom i uczestnikom bezpośredniego kontaktu, w tym ustnego udzielania informacji. Przedmiotem rozważań jest odniesienie się do treści i zakresu zasady pisemności, w tym na tle pozostałych zasad postępowania administracyjnego, które wyznaczają kierunek interpretacji. Szczególne znaczenie ma tutaj zasada informowania, zasada udziału strony w postępowaniu, zasada budzenia zaufania do organów władzy publicznej oraz metazasada proporcjonalności. Nie można przy tym pominąć kontekstu konstytucyjnego i europejskich regulacji, w których również odnajdujemy te zasady. Słowa kluczowe: Kodeks postępowania administracyjnego, zasada pisemności, postępowanie administracyjne, zasada proporcjonalności

The principle of written form as an instrument for limiting the rights of parties in administrative proceedings

One of the basic rules of administrative proceedings is the principle of written form laid down in Art. 14 of the Code of Administrative Procedure. Recently, public administration officials have been invoking this principle to refuse direct personal contact with the parties and the participants of proceedings (this also includes providing oral information). The article discusses the content and scope of the principle of written form as compared with other general principles of administrative procedure. Especially important in this case are: principle of providing information, the principle of hearing the parties, the principle of deepening citizens’ trust in public authorities and the meta principle of proportionality. The context of constitutional and European regulations, where those principles are also to be found, must not be omitted in the foregoing considerations. Key words: Code of Administrative Procedure, principle of written form, administrative proceedings, principle of proportionality