Wydanie dziecka

Monitor Prawniczy | 16/2008

Stosując po raz pierwszy procedurę pilnego trybu prejudycjalnego Trybunał rozpatrzył sprawę dotyczącą możliwości nieuznania na Litwie orzeczenia wydanego przez sąd niemiecki, które przyznawało opiekę...

Stosując po raz pierwszy procedurę pilnego trybu prejudycjalnego (por. decyzję Rady z 20.12.2007 r. w sprawie zmiany Protokołu w sprawie statutu Trybunału Sprawiedliwości i zmiany regulaminu Trybunału Sprawiedliwości przyjęte przez Trybunał w dniu 15.1.2008 r. (Dz.Urz. L Nr 24 z 29.1.2008, s. 39). Trybunał rozpatrzył sprawę dotyczącą możliwości nieuznania na Litwie orzeczenia wydanego przez sąd niemiecki, które przyznawało opiekę nad dzieckiem ojcu i nakazywał matce zamieszkałej na Litwie wydanie dziecka ojcu zamieszkałemu w Niemczech. Ze stanu faktycznego wynikało, że sąd niemiecki orzekł rozwód małżonków Rinau (obywatelki litewskiej i obywatela niemieckiego) i opiekę nad dzieckiem przyznał ojcu (M. Rinau). W tym czasie, od roku, matka (I. Rinau) wraz z dzieckiem przebywały na terytorium Litwy.

Uwzględniając orzeczenie litewskiego sądu okręgowego odmawiające wydania dziecka, sąd niemiecki nakazał I. Rinau odesłanie córki do Niemiec i przekazanie jej pod opiekę ojca. Stosownie do przepisów rozporządzenia wspólnotowego dotyczącego wykonywania orzeczeń w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej (rozporządzenie Rady Nr 2201/2003 – tzw. „Bruksela II Bis”) sąd niemiecki wydał świadectwo wykonalności orzeczenia nakazującego wydanie dziecka pozwalające na jego automatyczne uznanie w innym Państwie Członkowskim. Wykonanie tego orzeczenia zostało na Litwie jednak w międzyczasie zawieszone, a ponadto I. Rinau wystąpiła do sądu z wnioskiem o nieuznanie orzeczenia sadu niemieckiego.

Rozpatrując tę sprawę Trybunał stwierdził, że świadectwo dotyczące wykonalności może być wydane wyłącznie po orzeczeniu odmawiającym wydania dziecka. Jednakże w niniejszej sprawie zmiana przez litewski sąd apelacyjny orzeczenia dotyczącego odmowy wydania nie powoduje przeszkody wydania przez sąd niemiecki świadectwa. Zdaniem TSWE zdarzenia proceduralne, które mają miejsce w Państwie Członkowskim po wydaniu orzeczenia odmawiającego wydania, mogą być uznane za niemające wpływu na wykonanie wspomnianego rozporządzenia wspólnotowego. Trybunał podkreślił, że w przeciwnym razie, przepisy rozporządzenia Nr 2201/2003 byłoby pozbawione swojego praktycznego znaczenia, bowiem cel, jakim jest natychmiastowe wydanie dziecka, poddany byłby warunkowi wyczerpania środków odwoławczych przewidzianych prawem krajowym państwa, w którym dziecko jest niezgodnie z prawem przetrzymywane.

Trybunał stwierdził, że w tym przypadku nie budzi żadnych wątpliwość autentyczność świadectwa, które zostało wydane z poszanowaniem warunków przewidzianych rozporządzeniem. Dlatego też nie może mieć miejsca sprzeciw wobec uznania orzeczenia nakazującego wydanie, a do sądu niemieckiego należy wyłącznie stwierdzenie wykonalności orzeczenia, dla którego wydano świadectwo oraz nakazanie bezzwłocznego wydania dziecka.

Wyrok TSWE z 11.7.2008 r. w sprawie C-195/08, Inga Rinau