Wady polskich przeszkód małżeńskich. Cz. I – przeszkody małżeńskie o charakterze niewątpliwym

Monitor Prawniczy | 17/2021
Moduł: prawo cywilne
DOI: 10.32027/MOP.21.17.2
Krystyna Gromek
Wady polskich przeszkód małżeńskich. Cz. I – przeszkody małżeńskie o charakterze niewątpliwym

Artykuł prezentuje przeszkodę wieku, choroby psychicznej i niedorozwoju umysłowego, bigamii, pokrewieństwa i powinowactwa oraz przysposobienia (art. 10, 12–15 KRO). Zdaniem autorki, mają one charakter niewątpliwy jako samoistne podstawy do unieważnienia małżeństwa, w przeciwieństwie do przeszkód małżeńskich o charakterze kontrowersyjnym, zaprezentowanych w części II wad polskich przeszkód małżeńskich.



Abstract:

Wady polskich przeszkód małżeńskich. Cz. I – przeszkody małżeńskie o charakterze niewątpliwym

Przeszkoda wieku dotyczy wyłącznie minimalnego wieku uprawniającego do zawarcia małżeństwa. Zasadą dopuszczającą zawarcie małżeństwa jest ukończenie przez nupturientów 18. roku życia. Wyjątkowo ukończone 16 lat przez kobietę. Współcześnie wymienia się ponad 100 definicji zdrowia psychicznego, 50 przejawów „normalności” oraz 24 definicje choroby psychicznej. Wskazują one na chaos w terminologii. Obecnie nie wiadomo więc, co to jest choroba psychiczna. Niedorozwój umysłowy oznacza poziom umysłowy niższy niż 70 punktów ilorazu inteligencji. Wyróżnia się upośledzenie umysłowe głębokie (idiotyzm), umiarkowane (imbecylizm) i lekkie (debilizm). Bigamia to przeszkoda pozostawania w związku małżeńskim z osobą, która znajduje się w innym ważnym związku małżeńskim – inaczej wielożeństwo. Drugie małżeństwo podlega wówczas unieważnieniu. Przeszkoda pokrewieństwa obowiązuje w linii prostej bez ograniczeń oraz w linii bocznej w drugim stopniu, tj. między rodzeństwem, ma charakter bezwzględny jako kazirodztwo. Wyróżnia się pokrewieństwo biologiczne oraz pokrewieństwo prawne. Powinowactwo to stosunek prawny między małżonkiem a krewnymi współmałżonka. Powinowactwo nie jest więc węzłem biologicznym, a wyłącznie prawnym. Przeszkoda powinowactwa obowiązuje między powinowatymi w linii prostej bez ograniczeń. Przeszkoda przysposobienia obejmuje zakaz zawarcia małżeństwa wyłącznie między dwoma podmiotami: przysposabiającym oraz przysposobionym. Słowa kluczowe: przeszkoda małżeńska, przeszkoda wieku, przeszkoda choroby psychicznej, przeszkoda niedorozwoju umysłowego, przeszkoda bigamii, przeszkoda pokrewieństwa, przeszkoda powinowactwa, przeszkoda przysposobienia

Defects of Polish obstacles to marriage. Part I: Obvious impediments to marriage

The age impediment concerns exclusively the minimum age at which marriage is permissible. The rule making marriage possible is for the bride and groom to be over 18 years of age, and in exceptional cases 16 years of age for the woman. Nowadays, there are over 100 definitions of mental health, 50 symptoms of “normalcy” and 24 definitions of a mental disease. This points to a chaos in terminology. Therefore, nowadays it is unknown what a mental illness is. Mental retardation means an IQ level lower than 70. Mental retardation is classified as severe (idiotism), moderate (imbecility), and mild (debilism). Bigamy is an obstacle to remaining in a marital relationship with a person who is legally married to someone else – in other words polygamy. In such case the second marriage is invalidated. The obstacle of consanguinity is binding without restrictions in the case of lineal consanguinity, and in the case of lateral consanguinity in the second degree, i.e. between siblings, it is of an absolute nature as incest. Affinity is divided into biological and legal. Affinity by marriage is a legal relationship between a spouse and relatives of the other spouse. Therefore, affinity by marriage is not a biological, but exclusively a legal relationship. The obstacle of affinity by marriage is binding between relations in direct line without restrictions. The obstacle of adoption involves the prohibition of getting married exclusively between the adopter and the adoptee. Key words: obstacle to marriage, obstacle of age, obstacle of mental illness, obstacle of mental retardation, obstacle of bigamy, obstacle of consanguinity, obstacle of affinoity, obstacle of adoption