Uzyskanie w trakcie postępowania cywilnego innego niż orzeczenie sądu tytułu egzekucyjnego

Monitor Prawniczy | 3/2020
Moduł: postępowanie cywilne
DOI: 10.32027/MOP.20.3.6
Agnieszka Gołąb

I. W praktyce sądowego stosowania prawa, a także w wypowiedziach nauki zarysowały się rozbieżności w ocenie tego, jaki wpływ na będące w toku postępowanie cywilne ma fakt uzyskania przez powoda innego niż orzeczenie sądu tytułu egzekucyjnego. Do kwestii tej odniósł się niedawno Sąd Najwyższy, stwierdzając w uchwale z 18.1.2019 r., III CZP 55/181, że w takiej sytuacji należy umorzyć postępowanie na podstawie art. 355 KPC. Zagadnienie to powstało przy rozpoznawaniu apelacji strony pozwanej od wyroku sądu I instancji w sprawie o zapłatę. Apelację od wyroku zasądzającego solidarnie kwoty z tytułu umowy o roboty budowlane wnieśli obaj pozwani. W toku postępowania apelacyjnego powód powołał się na istnienie zatwierdzonej przez sędziego komisarza listy wierzytelności pozwanej spółki. W odpowiedzi pozwana wniosła o oddalenie powództwa z powodu braku interesu prawnego powoda w ponownym dochodzeniu należności objętej zatwierdzoną przez sędziego komisarza listą wierzytelności. Powód zakwestionował to stanowisko, wskazując, że postępowanie upadłościowe zostało umorzone w związku z brakiem środków po stronie upadłego (art. 361 ust. 1 pkt 1 PrUp)2 oraz z uwagi na dochodzenie wierzytelności solidarnie nie tylko od spółki objętej postępowaniem upadłościowym, ale także w stosunku do Skarbu Państwa.


Abstract:

Uzyskanie w trakcie postępowania cywilnego innego niż orzeczenie sądu tytułu egzekucyjnego
W artykule poruszono problem uzyskania w toku postępowania cywilnego innego niż orzeczenie sądu tytułu egzekucyjnego. Zagadnienie to łączy się z kwestią utraty interesu prawnego w uzyskaniu merytorycznego orzeczenia sądu opiewającego na to samo świadczenie. Zgodnie z zasadą jednotorowości postępowania, należy dążyć do eliminacji ryzyka związanego z wystąpieniem konkurencyjnych postępowań i będących ich efektem konkurencyjnych aktów ochrony prawnej, realizujących ten sam cel w odniesieniu do tego samego stosunku cywilnoprawnego. W nauce i w orzecznictwie sporna pozostaje kwestia skutków uzyskania przez powoda w toku postępowania cywilnego innego niż orzeczenie sądu tytułu egzekucyjnego. Konsens w kwestii tego, że wierzyciel traci wówczas potrzebę uzyskania ochrony prawnej w drodze kolejnego tytułu egzekucyjnego nie wyjaśnia jeszcze, w jaki sposób sąd powinien postąpić po powzięciu odnośnej informacji. Słowa kluczowe: umorzenie postępowania, oddalenie powództwa, tytuł egzekucyjny, interes prawny
Obtaining an enforcement title other than a court order in the course of civil proceedings The article presents the effects of obtaining an enforcement title other than a court order (e.g. a notarial act in which a debtor submit themselves to enforcement). The author analyses the recent decision of the Supreme Court according to which the case should be ended for procedural rather than substantive reasons. Rather than dismissing the lawsuit due to the subsequent lack of legal interest in pursuing the claim, the court should terminate the proceedings on account that further proceedings as to the merits of the case are needless. Key words: termination of proceedings, dismissal of a claim, enforcement title, legal interest