Użycie wizerunku osoby powszechnie znanej w reklamie prasowej

- glosa

Monitor Prawniczy | 15/2015
Moduł: prawo cywilne, własność intelektualna
Krzysztof Drozdowicz, Katarzyna Zygmunt
Użycie wizerunku osoby powszechnie znanej w reklamie prasowej

Użycia wizerunku osoby powszechnie znanej, jako elementu kompozycji okładki czasopisma, na której zostało zamieszczone zgodnie z art. 81 ust. 2 pkt 1 ustawy z 4.2.1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych1, w reklamie tego pisma nie należy oceniać, w świetle art. 81 ust. 1 tej ustawy, jako działania naruszającego prawo do wizerunku.

Wyrok SN z 27.9.2013 r., I CSK 739/12, Legalis

Stan faktyczny

W sprawie będącej przedmiotem glosowanego orzeczenia powódka wniosła o zobowiązanie pozwanego – wydawcy miesięcznika „F.” – do opublikowania na jego koszt przeprosin w wydawanym przez niego czasopiśmie oraz o zasądzenie od niego zadośćuczynienia w wysokości 100 000 zł za naruszenie jej dóbr osobistych. Wskazała, że pozwany bezprawnie użył jej wizerunku do celów reklamowych. Nastąpić to miało poprzez opublikowanie reklamy w czasopiśmie „F.”, w której na ekranie iPada zademonstrowano okładkę tygodnika „N.” z wizerunkiem powódki. Fotografia tygodnika „N.” została zestawiona z fotografią samochodu Mazda. Powódka twierdziła, że taka kompozycja sugeruje, że wzięła ona udział w reklamie cyfrowego wydania tygodnika „N.” oraz samochodu Mazda 6, wbrew obowiązującym ją zasadom etyki dziennikarskiej. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa uzasadniając, że powódka jest osobą powszechnie znaną i rozpoznawaną, a jej zdjęcie umieszczono na okładce numeru tygodnika „N.” w kontekście opublikowanego w tym wydaniu artykułu opisującego jej działalność zawodową. Następnie okładkę zamieszczono w reklamie tego samego wydania tygodnika „N.”, ukazującego się w formie elektronicznej, wyłącznie w celach informacyjnych, co nie wymagało uzyskania jej zgody. Zdaniem pozwanego kompozycja materiału reklamowego wykluczała przyjęcie, że wizerunek powódki został wykorzystany w reklamie samochodu Mazda 6. Sąd Okręgowy oddalił powództwo uznając, że zarówno umieszczenie wizerunku powódki na okładce tygodnika „N.”, jak i upublicznienie okładki w celu reklamy elektronicznego wydania czasopisma, nie wymagało jej zgody. Nie mogło także wywołać u osób postronnych przeświadczenia, że powódka reklamuje tygodnik lub samochód osobowy Mazda. Wyrok oddalający powództwo zaskarżyła w całości powódka. Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił apelację, nakazując wydawcy opublikowanie przeprosin zarówno w miesięczniku „F.”, gdzie ukazała się reklama, jak i w tygodniku „N.”. Sąd odwoławczy przyjął, że co prawda nie istnieje powiązanie reklamowe powódki z samochodem Mazda, jednak pozwany wtórnie rozpowszechnił wizerunek powódki w celu nie tylko informacyjnym, ale też reklamy tygodnika, więc powinien był uzyskać zgodę powódki. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że wskutek umieszczenia okładki czasopisma w materiale reklamowym, wizerunek powódki przestał mieć związek z treścią zamieszczonego wewnątrz tygodnika artykułu. Okładka nie pełniła więc już wyłącznie informacyjnej funkcji i nie należało zastosować wyłączenia od obowiązku uzyskania zgody na rozpowszechnianie wizerunku (art. 81 § 1 zd. 1 PrAut). Zdaniem sądu odmienne podejście prowadziłoby do całkowitego wyłączenia prawa osoby powszechnie znanej do decydowania o użyciu jej wizerunku. Od wyroku sądu II instancji skargi kasacyjne wniosły obie strony.