Udostępnienie danych personalnych lekarza

Monitor Prawniczy | 10/2022

Lekarze, niebędący funkcjonariuszami publicznymi, ale podlegający wpisowi do właściwego rejestru, nie mogą korzystać z ochrony danych zawartych w tym rejestrze, w szczególności dotyczy to ich imion i nazwisk – wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego

Lekarze, niebędący funkcjonariuszami publicznymi, ale podlegający wpisowi do właściwego rejestru, nie mogą korzystać z ochrony danych zawartych w tym rejestrze, w szczególności dotyczy to ich imion i nazwisk – wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wniosek o udostępnienie danych lekarzy

M.M. powołując art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z 6.9.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 2176; dalej jako: DostInfPubU) zwrócił się do Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o udostępnienia informacji publicznej poprzez podanie, którzy lekarze specjaliści onkologii klinicznej są wykazani jako realizujący refundowane przez NFZ świadczenia zdrowotne w Ośrodku Onkologicznym „A.” Sp. z o.o. Dyrektor Oddziału NFZ poinformował, że są to czterej lekarze oraz wskazał w jakich konkretnie dniach, godzinach i miejscach przyjmują. Jednocześnie, powołując się na art. 5 ust. 1 pkt b i art. 6 ust. 1 pkt c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.4.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (dalej jako: RODO), art. 23 i 24 KC, art. 5 ust. 2 i art. 16 DostInfPubU, odmówił M.M. udostępnienia informacji dotyczącej imion i nazwisk tych lekarzy. Zdaniem organu, ujawnienie danych lekarzy mogłoby naruszać ich dobra osobiste oraz narazić organ na poniesienie kosztów z tytułu ewentualnych odszkodowań. M.M. w skardze na decyzję dowodził, że przymiot quasi-funkcjonariusza publicznego w związku z wykonywaniem świadczeń medycznych w ramach dostępu do służby zdrowia finansowanego ze środków publicznych, niezależnie od formy organizacyjno-prawnej podmiotu, w którym lekarze udzielają porad medycznych, daje prawo dostępu do wiedzy, kto konkretnie wykonuje zadania Państwa względem obywatela. Narodowy Fundusz Zdrowia, z racji powierzonych zadań, nie może zasłaniać się ochroną danych osobowych osób, które realizują zadania publicznej za środki publiczne. W ocenie skarżącego zadaniem NFZ jest zapewnienie usług powszechnego dostępu do świadczeń zdrowotnych w pełnym możliwym zakresie, włącznie z prawem pacjentów do informacji, kto, w jakim czasie i miejscu będzie to prawo realizował.

Orzeczenie WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że informacja, której udzielenia odmówiono, jest informacją publiczną, a Dyrektor Oddziału NFZ jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia. Zgodnie z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 DostInfPubU, informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w tym o majątku publicznym. Do tego rodzaju spraw należą niewątpliwie także sprawy związane z finansowaniem ze środków publicznych usług medycznych, w ramach których, do zadań dyrektora oddziału należy m.in. zawieranie i rozliczanie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym świadczeń wysokospecjalistycznych. Wykonując to zadanie wchodzi on w posiadanie imion i nazwisk lekarzy legitymujących się konkretną specjalizacją i świadczących usługi medyczne finansowane ze środków publicznych w poszczególne dni i godziny. Sąd stwierdził, że wskazane przez organ przepisy RODO nie uniemożliwiają mu udostępnienia żądanych informacji dotyczą bowiem zbierania i przetwarzania danych osobowych osób fizycznych a nie ich udostępniania w ramach dostępu do informacji publicznej. Podstawy do ograniczenia skarżącemu prawa dostępu do informacji publicznej nie mogły też stanowić art. 23 i 24 KC, bowiem przewidziana w nich ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym jego nazwiska, jest niezależna od ochrony przewidzianej w innych przepisach i udzielana w postępowaniu sądowym, a nie administracyjnym. Zgodnie z art. 5 ust. 2 DostInfPubU prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej, która nie pełni funkcji publicznych, jednak ograniczenie to nie dotyczy lekarzy w zakresie takich danych jak ich imiona i nazwiska. Lekarze wykonują zawód zaufania publicznego i szczególnej odpowiedzialności, stąd też powinni być podmiotami możliwymi do pełnej identyfikacji na płaszczyźnie zawodowej. Osiągnięcie tego celu możliwe jest zaś m.in. poprzez odpowiednie rejestry, których prowadzenie przewidziano w przepisach ustawy z 5.12.1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t. jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 790; dalej jako: ZawLekU) oraz ustawy z 15.4.2011 r. o działalności leczniczej (t. jedn.: Dz.U. z 2022 r. 633; dalej jako: DziałLeczU). Lekarz, który uzyskał prawo wykonywania zawodu, podlega wpisowi do rejestru prowadzonego przez właściwą okręgową radę lekarską, odrębny rejestr jest też prowadzony dla lekarzy, którzy zamierzają wykonywać zawód w ramach działalności leczniczej.

Stanowisko NSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu wyjaśniając, że art. 5 ust. 2 zd. 1 DostInfPubU nie chroni danych osobowych lekarzy w postaci ich imion i nazwisk dlatego, że informacje te nie są danymi prywatnymi. Choć lekarz nie jest funkcjonariuszem publicznym to z chwilą uzyskania prawa do wykonywania zawodu podlega wpisowi do właściwego rejestru, nie może więc korzystać z ochrony danych w rejestrze tym zawartych, w szczególności dotyczy to imienia i nazwiska. Rejestr (dostępny pod adresem http://rejestr.nil.org.pl/) prowadzony jest w formie ewidencyjno-informatycznej i zawiera szereg danych osobowych, m.in. imię i nazwisko lekarza lub dentysty, który posiada prawo do wykonywania zawodu. Ograniczenie prawa do prywatności w zakresie tych danych osobowych lekarzy wynika z przepisów ZawLekU oraz DziałLeczU, czyniąc te informacje jawnymi. W konsekwencji twierdzenie, że ujawnienie nazwisk lekarzy specjalistów realizujących refundowane przez NFZ świadczenia zdrowotne naruszałoby ich prywatność, nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących regulacjach prawnych.

Wyrok NSA z 22.2.2022 r., III OSK 786/21