Skutki przysposobienia w kontekście rejestracji stanu cywilnego w Polsce

Monitor Prawniczy | 8/2022
Moduł: prawo cywilne, postępowanie cywilne
DOI: 10.32027/MOP.22.8.4
Michał Wojewoda

Prawomocne orzeczenie adopcji przez sąd powoduje nawiązanie relacji pokrewieństwa między przysposobionym a rodzicami adopcyjnymi. Powoduje też inne ważne zmiany, w szczególności w zakresie nazwiska oraz (niekiedy) imienia dziecka. Formalnym dowodem tych zmian nie jest jednak samo postanowienie adopcyjne, ale akt urodzenia, w którym odnotowany zostaje „skorygowany” stan cywilny przysposobionego. Odpisy tego aktu będą następnie służyć wykazaniu stanu cywilnego dziecka. W poniższym opracowaniu autor przedstawia reguły dotyczące wpisów w polskim rejestrze stanu cywilnego w przypadku nawiązania (lub rozwiązania) różnych rodzajów adopcji.


Abstract:

Skutki przysposobienia w kontekście rejestracji stanu cywilnego w Polsce

W ramach niniejszego opracowania autor przedstawia i analizuje podstawowe problemy dotyczące czynności rejestracyjnych, jakie są podejmowane w urzędzie stanu cywilnego w przypadku nawiązania lub rozwiązania adopcji (różnych jej rodzajów) na podstawie przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego z 2014 r. Mimo bowiem tego, że o nawiązaniu lub rozwiązaniu przysposobienie orzeka w prawie polskim sąd, to relacja prawnego pokrewieństwa, która zostaje nawiązana (lub zniesiona) na skutek orzeczeń sądowych dotyczących adopcji może być formalnie wykazana jedynie za pomocą odpisów aktów stanu cywilnego. Chodzi w szczególności o akt urodzenia, który jest wyłącznym dowodem stanu cywilnego osoby fizycznej m.in. w zakresie ustalenia jej pochodzenia od określonych rodziców. Dlatego w kontekście adopcji tak istotne znaczenie mają zasady dokonywania odpowiednich wpisów w rejestrze stanu cywilnego. W przypadku orzeczenia przysposobienia, wpisy te obejmują nie tylko nowe określenie filiacji (pochodzenia dziecka), ale także związaną z tym zmianę nazwiska, a niekiedy także imienia przysposobionego. W zależności od sytuacji (i typu adopcji) sporządzany jest zupełnie nowy akt urodzenia dziecka lub w akcie pierwotnym wpisuje się odpowiednie wzmianki dodatkowe. Z kolei w razie rozwiązania adopcji „odżywa” pokrewieństwo z rodzicami biologicznymi. Co istotne, również tutaj w grę może wchodzić potrzeba odnotowania zmiany imienia i nazwiska. Także w tym przypadku muszą zatem nastąpić odpowiednie wpisy w rejestrze, polegające na unieważnieniu poprzednio sporządzonego aktu urodzenia lub na wprowadzeniu wzmianek dodatkowych. Słowa kluczowe: adopcja, rozwiązanie przysposobienia, rejestracja stanu cywilnego, prawo o aktach stanu cywilnego

The consequences of adoption in the context of registration of civil status in Poland

In this article the author presents and analyses fundamental problems concerning registration acts carried out at the registrar’s office as a result of adoption or its disruption (in its different forms) under the Law on vital records of 2014. Despite the fact that adoption or its disruption is in the Polish law decided by the court, the legal relationship that is established (or cancelled) as a result of judicial decisions concerning adoption may be formally evidenced solely by extracts from vital records. In particular this concerns a birth certificate, which is a sole evidence of the civil status of a natural person, among other things as regards confirming their descent from certain parents. That is why in the context of adoption the principles for making appropriate entries in civil registers are so important. In case of adoption, those entries concern no only the new specification of filiation (child’s descent), but also the related change of the surname and sometimes even the given name of the adoptee. Depending on the situation (and type of adoption) a totally new birth certificate is issued or appropriate addenda are introduced in the original certificate. In turn, after disruption, the relationship with biological parents is “revived”. What is important, also in this case the name and surname may need to be changed. Therefore, appropriate entries have to be made to the register consisting in the annulment of the previously issued birth certificate or introduction of new addenda. Key words: adoption, disruption, registration of civil status, Law on vital records