Oświadczenie o przyjęciu przekazu

Wyrok SN z 7.8.2014 r., II CSK 636/13

Monitor Prawniczy | 15/2015
Moduł: prawo cywilne

1. Oświadczenie przekazanego o przyjęciu przekazu może być złożone odbiorcy przekazu ze skutkami wynikającymi z art. 9212 § 1 KC, także w ten sposób, że przekazujący wyda odbiorcy przekazu dokument, na którym znajduje się pisemne oświadczenie przekazanego, iż przekaz przyjmuje. 2. Do oświadczenia o przyjęciu przekazu ma zastosowanie art. 61 § 1 zd. 1 KC.

Wyrok SN z 7.8.2014 r., II CSK 636/13

Stan faktyczny

Spółka akcyjna domagała się zasądzenia od pozwanego publicznego zakładu opieki zdrowotnej określonej kwoty. Sąd Okręgowy uchylił w całości nakaz zapłaty i oddalił powództwo. Spółka z o.o., niewystępująca w sprawie, jako sprzedawca i pozwany szpital jako kupujący zawarli umowę sprzedaży sprzętu medycznego. Prezes zarządu spółki z o.o. przedłożył dyrektorowi szpitala „Zawiadomienie o przekazie”, z którego treści wynikało, że spółka upoważnia szpital na podstawie art. 9211 KC do przekazywania należności wynikających z umowy sprzedaży do czasu całkowitej zapłaty na wskazany w tym piśmie rachunek bankowy SA. Z treści pisma wynikało, że szpital zostanie poinformowany o odwołaniu przekazu odrębnym pismem zawierającym także zgodę SA na odwołanie przekazu, zaś odwołanie przekazu bez zgody tej spółki nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Dyrektor pozwanego szpitala podpisał widniejącą na tym piśmie adnotację „Potwierdzam przyjęcie niniejszego przekazu”. Sąd Okręgowy ustalił, że powódka jako pożyczkodawca zawarła ze sp. z o.o. umowę pożyczki. Zabezpieczeniem zwrotu pożyczonej kwoty był weksel własny in blanco wystawiony przez spółkę z o.o. i poręczony przez prezesa zarządu i jego żonę oraz przekaz wierzytelności przysługującej spółce w stosunku do pozwanego szpitala. Szpital zapłacił na rzecz spółki z o.o. cenę sprzętu medycznego wynikającą z umowy sprzedaży. Powód poinformował pozwanego, że odwołanie przekazu było bezskuteczne wobec treści art. 9213 KC, albowiem powód nie wyraził zgody na odwołanie przekazu, stąd uiszczenie ceny na rzecz spółki z o.o., nie zwolniło pozwanego szpitala z obowiązku zapłaty na rzecz powoda. Szpital wezwał spółkę z o.o. do zapłaty kwot wynikających z realizacji umowy sprzedaży. Na rozprawie dyrektor pozwanego szpitala złożył powodowi pisemne oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli o przyjęciu przekazu jako złożonego pod wpływem błędu wywołanego podstępnie. Oświadczył, że w chwili składania oświadczenia był przekonany, że klauzula „potwierdzam przyjęcie niniejszego przekazu” dotyczy jedynie czynności technicznej fizycznego przyjęcia korespondencji. Sąd Okręgowy podniósł, że złożone przez dyrektora szpitala oświadczenie stanowiło oświadczenie woli o przyjęciu przekazu w rozumieniu art. 9212 § 1 KC. Było ono jednak bezwzględnie nieważne i nie pociągnęło za sobą żadnych skutków (art. 58 § 1 KC) albowiem dyrektor nie uzyskała niezbędnej, w świetle art. 53 ust. 6 ustawy z 30.8.1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89; dalej jako: ZOZU), zgody organu założycielskiego pozwanej placówki na dokonanie tej czynności jako skutkującej zmianą wierzyciela szpitala. Apelacja strony powodowej została oddalona. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie doszło do realizacji dyspozycji art. 9212 § 1 KC, albowiem oświadczenie o przyjęciu przekazu jest jednostronną czynnością prawną przekazanego i musi być skierowane do odbiorcy przekazu w celu wykreowania nowego stosunku zobowiązaniowego. Tymczasem oświadczenie strony pozwanej o przyjęciu przekazu zostało złożone na dokumencie pochodzącym od przekazującego czyli spółki z o.o. Z oświadczenia tego nie wynika też, aby wolą dyrektora pozwanego szpitala było wykreowanie zobowiązania, o którym mowa w art. 9212 § 1 KC. Powodowa spółka powinna była, zdaniem sądu, zadbać o to, aby dyrektor szpitala miał świadomość, że przyjmując przekaz czyni to wobec powoda ze skutkami wynikającymi z art. 9212 § 1 KC. Powódka znalazła się w posiadaniu oświadczenia pozwanego szpitala o przyjęciu przekazu, którego nie była adresatem i które niosło obojętny ładunek w sferze prawa zobowiązań. W skardze kasacyjnej powodowa spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 9212 § 1 w zw. z art. 60 i 61 KC, art. 9212 § 1 i 2, art. 61 § 1 oraz art. 65 § 1 i 2 KC.