Niewskazanie przez powoda danych pozwalających na ustalenie numeru identyfikującego pozwanego a zawieszenie postępowania

Monitor Prawniczy | 17/2014
Moduł: postępowanie cywilne
Anna Kościółek

W dniu 10.5.2013 r. uchwalona została ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego1, której założeniem jest m.in. wzmocnienie sytuacji prawnej dłużnika na gruncie postępowania egzekucyjnego2. Ustawa ta zmierza do realizacji powyższego celu szczególnie poprzez zapewnienie precyzyjnej weryfikacji tożsamości pozwanego jeszcze na etapie postępowania rozpoznawczego. Rozwiązanie takie ma przeciwdziałać pojawiającym się w postępowaniu egze­kucyjnym nieprawidłowościom związanym z windykacją należności od niewłaściwych osób, tj. osób, które dłużnikami nie są, lecz posiadają takie samo imię, nazwisko oraz zamieszkują w tej samej miejscowości, co rzeczywisty dłużnik. W niniejszym artykule przedstawiono praktyczne problemy dotyczące zapewnienia prawidłowej weryfikacji tożsamości pozwanego, w tym nałożonego na sąd obowiązku samodzielnego weryfikowania tożsamości pozwanego i możliwości zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 KPC w zw. z art. 2081 KPC. Wprowadzenie Zapewnienie precyzyjnej weryfikacji tożsamości pozwanego jeszcze na etapie postępowania rozpoznawczego powiązane zostało z obowiązkiem oznaczania w pierwszym piśmie procesowym odpowiedniego numeru identyfikującego pozwanego, tj. numeru PESEL lub NIP pozwanego będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku bądź numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numeru w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub numeru NIP pozwanego niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania. Rozwiązanie takie ograniczono jednak wyłącznie do elektronicznego postępowania upominawczego. Jednocześnie, wspomniana nowelizacja również w pozostałych postępowaniach wprowadziła rozwiązanie, którego istota sprowadza się do zapewnienia prawidłowej weryfikacji tożsamości pozwanego. Ustawodawca słusznie miał bowiem na uwadze, że potencjalne problemy związane z prawidłową weryfikacją pozwanego, a następnie dłużnika, nie są w praktyce ograniczone jedynie do elektronicznego postępowania upominawczego. Obowiązek zapewnienia takiej weryfikacji nałożony został jednak nie na powoda, lecz na rozpoznający sprawę sąd. Artykuł 2081 KPC przewiduje bowiem, że sąd z urzędu ustala odpowiedni numer identyfikujący pozwanego, z tym jednak, iż wskazanie danych pozwalających na ustalenie takiego numeru pozostaje obowiązkiem powoda. W związku z tym, ustawodawca wprowadził do KPC nowe podstawy zawieszenia postępowania, ściśle związane z procesem ustalania przez sąd numerów identyfikujących pozwanego. Stosownie bowiem do treści art. 177 § 1 pkt 6 KPC, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli na skutek niewskazania przez powoda w wyznaczonym terminie danych pozwalających sądowi na ustalenie numerów, o których mowa w art. 2081, nie można nadać sprawie dalszego biegu. Na gruncie wprowadzonej w art. 177 KPC nowej podstawy zawieszenia postępowania w praktyce pojawiły się wątpliwości, które dotyczyły nie tylko ustalenia etapu, na którym sąd jest uprawniony do wezwania powoda do ich wskazania pod sankcją zawieszenia postępowania, lecz sprowadzały się nawet do kwestionowania samej możliwości zawieszenia postępowania na skutek niewskazania przez powoda danych indywidualizujących pozwanego.