Nieudzielenie żądanej gwarancji zapłaty jako podstawa odstąpienia od umowy

- glosa

Monitor Prawniczy | 17/2019
Moduł: prawo cywilne
DOI: 10.32027/MOP.19.17.7
Bartosz Boenigk

1. Zastosowanie klauzuli generalnej wskazanej w art. 5 KC jest uzasadnione w razie sprzeczności określonego zachowania z regułami moralnymi o charakterze imperatywnym – mającymi formę nakazów postępowania moralnie aprobowanego lub zakazów postępowania moralnie dezaprobowanego. Nie stanowią natomiast zasad współżycia społecznego reguły mające postać preferencji – wskazujące, jakie postępowanie można uznać za szczególnie godne uznania, którego jednak nie można wymagać w konkretnej sytuacji. 2. Przez zasady współżycia społecznego, o których mowa w art. 5 KC, należy rozumieć podstawowe zasady etycznego i uczciwego postępowania w stosunkach społecznych. Przy ustalaniu ich znaczenia można więc odwoływać się do takich powszechnie używanych i znanych pojęć, jak: „zasady słuszności”, „zasady uczciwego obrotu”, „zasady uczciwości” czy „lojalności”. Klauzula generalna musi być jednak wypełniona konkretną treścią, odnoszącą się do okoliczności sprawy rozpoznawanej przez sąd. Stwierdzenie, że powód nadużywa prawa podmiotowego, wymaga ustalenia okoliczności pozwalających skonkretyzować, które działania pozostają w sprzeczności z normami moralnymi godnymi ochrony i przestrzegania w stosunkach społecznych.

Wyrok SN z 23.3.2017 r., V CSK 393/16, Legalis




Summary:

Failure to provide a requested guarantee of payment as a basis to withdraw from a contract In the commentary, the author analyses the Supreme Court judgement of 23 March 2017 regarding the guarantee of payment for the construction works regulated in Art. 6491–6495 of the Civil Code. The main axis of the commentary is the possibility to withdraw from a construction works contract in the event of the investor’s failure to provide a requested payment guarantee and the nature of the legal relationship arising as a result of this request. Moreover, the commentary also addresses validity of the reservation of a contractual penalty if the contractor withdraws from the construction contract as a result of failure to obtain a guarantee of payment. The author approves the position presented by the Supreme Court in the analyzed judgement.
Key words: guarantee of payment, construction works contract, contractual penalty, rules of social conduct Słowa kluczowe: gwarancja zapłaty, umowa o roboty budowlane, kara umowna, zasady współżycia społecznego