Dopuszczalność potrącenia

Uchwała SN z 23.1.2007 r., III CZP 125/06

Monitor Prawniczy | 16/2008
Moduł: prawo cywilne

Dopuszczalne jest zgłoszenie zarzutu potrącenia przez wierzyciela upadłego w procesie wytoczonym przeciwko niemu przez syndyka masy upadłości w sytuacji, gdy przedstawiona do potrącenia wierzytelność została przed wytoczeniem powództwa zgłoszona w postępowaniu upadłościowym wraz z zarzutem potrącenia z wierzytelnością aktualnie dochodzoną przez syndyka.

Uchwała SN z 23.1.2007 r., III CZP 125/06

Z uzasadnienia:

Przedstawione SN do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne powstało w sprawie z powództwa syndyka masy upadłości Spółdzielni Mieszkaniowej „L.”, który domagał się zasądzenia od pozwanej Ewy C. kwoty 5264,49 zł z tytułu uzupełnienia wkładu budowlanego. Pozwana, wnosząc o oddalenie powództwa, podniosła zarzut potrącenia z wierzytelnością dochodzoną pozwem jej wierzytelności z tytułu poniesionych kosztów usunięcia wad i usterek lokalu. Swoją wierzytelność w stosunku do strony powodowej pozwana zgłosiła także w postępowaniu upadłościowym.

Sąd I instancji przyjął, że do zgłoszonego przez pozwaną zarzutu potrącenia nie ma zastosowania art. 34 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24.10.1934 r. – Prawo upadłościowe (t. jedn.: Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.; dalej jako: PrUp)*, gdyż będąca jego przedmiotem wierzytelność pozwanej nie istniała w chwili ogłoszenia upadłości strony powodowej. Uznał, że zarzut ten podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów art. 498–505 KC, oraz że spełnione zostały przesłanki przewidziane w art. 498 § 1 KC z tym skutkiem, iż obie wierzytelności umarzają się do wysokości wierzytelności niższej przysługującej stronie powodowej w stosunku do pozwanej. Z tych względów sąd powództwo oddalił.

Rozpoznając apelację strony powodowej, Sąd Okręgowy powziął wątpliwość ujętą w przedstawionym zagadnieniu prawnym. „Czy dopuszczalne jest zgłoszenie zarzutu potrącenia przez wierzyciela upadłego w procesie wytoczonym przeciwko niemu przez syndyka masy upadłości w sytuacji, gdy przedstawiona do potrącenia wierzytelność została przed wytoczeniem powództwa zgłoszona jako wierzytelność w postępowaniu upadłościowym, a jednocześnie wierzyciel (pozwany) przy zgłoszeniu wierzytelności przedstawił ją do potrącenia z wierzytelnością, aktualnie dochodzoną przez syndyka pozwem?”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zagadnienie wpływu postępowania wywołanego zgłoszeniem wierzytelności z jednoczesnym zgłoszeniem zarzutu potrącenia na możliwość zgłoszenia zarzutu potrącenia w procesie wytoczonym przez syndyka masy upadłości było przedmiotem wypowiedzi SN. W wyroku [...]