Dopuszczalność badania abuzywności postanowień umownych dotyczących pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego

Monitor Prawniczy | 5/2021
Moduł: prawo cywilne, prawo handlowe
DOI: 10.32027/MOP.21.5.1
Jarosław R. Antoniuk

Artykuł poświęcony jest problematyce dopuszczalności badania abuzywności zawartych w umowie o kredyt konsumencki postanowień dotyczących pozaodsetkowych kosztów takiego kredytu, jeżeli koszty te nie przekraczają ich maksymalnej wysokości. Na podstawie analizy orzecznictwa sądów powszechnych wyróżnić można dwa stanowiska w tej kwestii. Pierwsze z nich uznaje, że wprowadzenie przez ustawodawcę limitu pozaodsetkowych kosztów kredytu nie wyklucza badania przez sąd ich abuzywności, gdy takiego limitu nie przekraczają, drugie zaś uznaje za niedopuszczalne badanie przez sąd abuzywności pozaodsetkowych kosztów kredytu w takiej sytuacji. Opowiadając się za pierwszym z tych poglądów skonkludować należy, że sens regulacji art. 36a ustawy z 12.5.2011 r. o kredycie konsumenckim1 sprowadza się do tego, iż zastrzeżenie pozaodsetkowych kosztów kredytu powyższego limitu określonego w art. 36a tej ustawy jest zawsze nieważne, a poniżej może być uznane za nieważne, jeżeli koszty te ustalone zostały w umowie w wysokości oderwanej od kosztów rzeczywiście poniesionych przez kredytodawcę.



Abstract:

Dopuszczalność badania abuzywności postanowień umownych dotyczących pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego

Artykuł poświęcony jest problematyce dopuszczalności badania abuzywności zawartych w umowie o kredyt konsumencki postanowień dotyczących pozaodsetkowych kosztów takiego kredytu, jeżeli koszty te nie przekraczają ich maksymalnej wysokości. Na podstawie analizy orzecznictwa sądów powszechnych autor wyróżnia dwa stanowiska w tej kwestii. Pierwsze z nich uznaje, że wprowadzenie przez ustawodawcę limitu pozaodsetkowych kosztów kredytu nie wyklucza badania przez sąd ich abuzywności, gdy takiego limitu nie przekraczają, drugie zaś uznaje za niedopuszczalne badanie przez sąd abuzywności pozaodsetkowych kosztów kredytu w takiej sytuacji. Autor artykułu opowiadając się za pierwszym z tych poglądów konkluduje, że sens regulacji art. 36a ustawy z 12.5.2011 r. o kredycie konsumenckim sprowadza się do tego, iż zastrzeżenie pozaodsetkowych kosztów kredytu powyższego limitu określonego w art. 36a tej ustawy jest zawsze nieważne, a poniżej może być uznane za nieważne, jeżeli koszty te ustalone zostały w umowie w wysokości oderwanej od kosztów rzeczywiście poniesionych przez kredytodawcę. Słowa kluczowe: zasady współżycia społecznego, klauzula abuzywna, pozaodsetkowe koszty kredytu konsumenckiego

Admissibility of examining abusiveness of contractual provisions concerning non-interest costs of a consumer loan

The article discusses the issue of admissibility of examining abusiveness of the provisions of a consumer loan agreement regarding non-interest costs of such a loan if these costs do not exceed their maximum amount. Basing on the analysis of the case law of common courts, the author distinguishes two positions on this issue. The first one assumes that the introduction by the legislator of a limit on non-interest loan costs does not preclude the court from examining their abusiveness if they do not exceed such a limit, whereas the second one deems it unacceptable for the court to examine abusiveness of non-interest loan costs in such situation. The author of the article, opting for the former of these views, concludes that the sense of Art. 36a of the Act of 12 May 2011 on consumer loans boils down to the fact that the reservation of the above limit of non-interest loan costs as specified in Art. 36a of the Act is always invalid, while it may be considered invalid when the costs are below the limit if they have been specified in the contract in an amount out of line with the costs actually incurred by the lender. Key words: principles of social coexistence, abusive clause, non-interest costs of consumer loans