Zwolnienie od podatku od czynności cywilnoprawnych w sprawach oświatowych

A A A

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w art. 2 ust. 1 lit. f ustawy z 9.9.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. jedn.: Dz.U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm., dalej jako: PCCU) brak jest podziału czynności na bezpośrednio lub pośrednio dotyczących określonych w nim przedmiotów – spraw nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej. Należy przyjąć, że pożyczka, która zostanie wykorzystana na budowę, organizację i prowadzenie przedszkola, a następnie szkoły podstawowej, jest pożyczką udzieloną po to, aby było możliwe prowadzenie szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej, stanowi więc czynność cywilnoprawną w sprawie szkolnictwa.

Fundacja E. złożyła wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Jak wskazano we wniosku, Fundacja E. zawarła umowę pożyczki na 450 tys. zł i zapłaciła podatek od czynności cywilnoprawnych. Uzyskane środki zostały przeznaczone na budowę, organizację i prowadzenie przedszkola, a konkretnie na sfinansowanie prac budowlanych prowadzonych w celu przystosowania pomieszczeń do prowadzenia przedszkola, na opłacenie czynszu i kosztów mediów, związanych z prowadzeniem przedszkola oraz kosztów zatrudnienia pracowników przedszkola. Pożyczka ta została zatem przeznaczona wyłącznie na realizację celów statutowych Fundacji E., którymi jest m.in. prowadzenie działalności edukacyjnej. Zgodnie ze swoim statutem podatniczka realizuje swoje cele m.in. poprzez budowę, organizację i prowadzenie przedszkoli, szkół podstawowych, gimnazjum i liceów, organizowanie i prowadzenie kursów, szkoleń, warsztatów, programów wymiany oraz zajęć edukacyjnych, językowych, zajęć sportowych i terenowych, organizowanie i współfinansowanie wyjazdów wakacyjnych, kolonii, zielonych szkół oraz wycieczek dla dzieci. Dochód uzyskiwany z działalności odpłatnej pożytku publicznego służy wyłącznie realizacji celów Fundacji E.

W związku z powyższym zadano pytania:

1. Czy zawarcie umowy pożyczki przez Fundację podlega wyłączeniu spod opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych w związku z treścią art. 2 ust. 1 lit. f) PCCU?;

2. Czy na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy z 24.4.2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t. jedn.: Dz.U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536 ze zm., dalej jako: WolontU), Fundacji – jako organizacji pożytku publicznego – przysługuje zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych, stanowiącej pożyczkę powziętą w związku z prowadzoną przez Fundację działalnością pożytku publicznego?”.

Minister Finansów wskazał, że w art. 2 pkt 1 lit. f) PCCU celem ustawodawcy było objęcie wyłączeniem tych czynności cywilnoprawnych, dla których materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia zawarta jest w przepisach regulujących sprawy nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej. W ocenie organu, zawarcie umowy pożyczki przeznaczonej na sfinansowanie prac budowlanych prowadzonych w celu przystosowania pomieszczeń do prowadzenia przedszkola, na opłacenie czynszu i kosztów mediów związanych z prowadzeniem przedszkola oraz kosztów zatrudnienia pracowników przedszkola, ma pośredni związek ze sprawami szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej. Według organu nie jest to związek wystarczający do zaistnienia przesłanki bezpośrednio warunkującej zastosowanie wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności określonego w art. 2 pkt 1 lit. f) PCCU. Organ odnosząc się do drugiego pytania wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 PCCU organizacji pożytku publicznego przysługuje, na zasadach określonych w przepisach odrębnych, zwolnienie od podatku od czynności cywilnoprawnych – w odniesieniu do prowadzonej przez nią działalności pożytku publicznego. Zgodnie z art. 8 pkt 2a PCCU, zwolnione od podatku są organizacje pożytku publicznego, jeżeli dokonają czynności cywilnoprawnych wyłącznie w związku z nieodpłatną działalnością pożytku publicznego w rozumieniu przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Zdaniem organu, drugi warunek niezbędny do skorzystania ze zwolnienia nie jest spełniony, bowiem pożyczka została udzielona na wykonywanie odpłatnej działalności pożytku publicznego. W świetle tych przepisów, organ uznał, że Fundacja E. nie może być zwolniony, z podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawarcia powyższej umowy pożyczki.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Sąd wskazał, że podziela stanowisko organu w zakresie wykładni art. 24 ust. 1 pkt 3 WolontU dokonanej w treści zaskarżonej interpretacji indywidualnej, jednak nie podziela stanowiska organu interpretacyjnego w zakresie zawężającej wykładni przepisu art. 2 pkt 1 lit. f) PCCU. Sąd stwierdził, że zasadnicza kwestia przy interpretacji art. 2 pkt 1 lit. f) PCCU sprowadza się do wyznaczenia granic zwrotu „czynności cywilnoprawne w sprawach szkolnictwa i oświaty”. Ustawodawca normując w przepisie art. 2 pkt 1 lit. f) PCCU wyłączenie z obowiązku zapłaty podatku „w sprawach nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej” nie określił szczegółowo jego zakresu. Sąd wyjaśnił, że w przepisie art. 2 pkt 1 lit. f) PCCU nie przewidziano podziału czynności na bezpośrednio lub pośrednio dotyczące określonych w nim przedmiotów – spraw szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej. Minister Finansów dokonując interpretacji art. 2 pkt 1 lit. f) PCCU wprowadził nieistniejący w tym przepisie warunek bezpośredniości czynności cywilnoprawnej w sprawach szkolnictwa lub oświaty pozaszkolnej.

Zdaniem sądu pojęcie „w sprawach szkolnictwa” należy rozumieć szeroko. Nie można więc twierdzić, aby sam zwrot „w sprawach” zawierał już w sobie jakąś równoważność pojęcia „bezpośrednio”. Na sprawę składa się, zespół czynności, z których poszczególne czynności dotyczą szeroko rozumianego szkolnictwa. Błędna jest więc wykładnia językowa dokonana przez Ministra Finansów w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, przez utożsamianie pojęcia „w sprawach” z pojęciem „bezpośrednio w sprawach”. Skoro skarżąca pożycza pieniądze w celu sfinansowania budowy i organizacji oraz funkcjonowania przedszkola, a następnie szkoły, to nie sposób uznać w razie, gdy są wątpliwości, jak rozumieć pojęcie „w sprawie”, że czynność zaciągania takich pożyczek nie stanowi „czynności cywilnoprawnej w sprawie szkolnictwa”.

Sąd, podzielił natomiast stanowisko Ministra Finansów wyrażone w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, że przepis art. 24 ust. 1 pkt 3 WolontU w zw. z art. 8 pkt 2a PCCU nie stanowi podstawy do zwolnienia skarżącej od podatku od czynności cywilnoprawnych – w odniesieniu do umowy pożyczki przedstawionej w opisie stanu faktycznego. Skarżąca wskazała mianowicie w opisie stanu faktycznego, że prowadzenie obu placówek, tj. przedszkola oraz szkoły, jest formą odpłatnej działalności pożytku publicznego. Podczas gdy, zgodnie z art. 8 pkt 2a WolontU od podatku są zwolnione organizacje pożytku publicznego, jeżeli dokonają czynności cywilnoprawnych wyłącznie w związku z nieodpłatną działalnością pożytku publicznego w rozumieniu przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu. W uzasadnieniu pokreślono, że nie można zgodzić się z zapatrywaniem organu, jakoby zakres pojęcia „w sprawach” miał być definiowany wyłącznie przez normy prawne zawarte w ustawach i innych aktach prawnych z gałęzi prawa regulującej sprawy szkolnictwa. Ustawodawca opisując wyłączenie dla czynności w sprawach nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej nie odwołał się przecież do przepisów konkretnych ustaw.

Wyrok NSA z 12.12.2017 r., II FSK 2641/15

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Zwolnienie od podatku od czynności cywilnoprawnych w sprawach oświatowych
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny