Zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej

A A A

Stan faktyczny

CDAC są francuskimi organami kolegialnymi, które podejmują decyzje w szczególności w przedmiocie wniosków o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności handlowej w odniesieniu do projektów utworzenia lub rozbudowy sklepów detalicznych lub kompleksów handlowych, których powierzchnia sprzedaży przekracza 1000 m2. Zgodnie z art. L. 751–2 francuskiego Kodeksu handlowego w skład CDAC wchodzą w szczególności eksperci reprezentujący środowisko ekonomiczne, powołani przez izbę handlowo-przemysłową, izbę rzemieślniczą oraz izbę rolniczą.

BEMH (specjalistyczne biuro badań miejskiego zagospodarowania przestrzennego) i krajowa rada centrów handlowych (dalej jako: CNCC) uważają, że te przepisy określające skład CDAC są niezgodne z art. 49 TFUE oraz z art. 14 pkt 6 dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 12.12.2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym.

Pytanie prejudycjalne

Czy art. 14 pkt 6 dyrektywy 2006/123 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu przewidującemu obecność w organie kolegialnym, właściwym do wydania opinii w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności handlowej, ekspertów reprezentujących środowisko gospodarcze na danym obszarze oddziaływania handlowego, którzy nie biorą udziału w głosowaniu w sprawie wniosku o wydanie zezwolenia i których rola ogranicza się do przedstawienia sytuacji tego środowiska gospodarczego i wpływu danego projektu na to środowisko?

Stanowisko TS

Trybunał wskazał, że art. 14 pkt 6 dyrektywy 2006/123 należy interpretować z uwzględnieniem nie tylko treści tego przepisu, lecz także kontekstu, w jaki wpisuje się ten przepis, oraz celów regulacji, której stanowi on część (wyrok TS z 6.10.2020 r., Jobcenter Krefeld, C-181/19, pkt 61).

Z treści art. 14 pkt 6 dyrektywy 2006/123 wynika, że państwa członkowskie nie uzależniają możliwości podejmowania lub prowadzenia działalności usługowej na ich terytorium od bezpośredniego lub pośredniego uczestnictwa podmiotów konkurujących, w tym organów konsultacyjnych, w procedurze udzielania zezwoleń lub wydawania innych decyzji przez właściwe organy. Przepis ten przewiduje dwa wyjątki, a mianowicie, po pierwsze, uczestnictwo zrzeszeń i stowarzyszeń zawodowych lub innych organizacji działających jako właściwe organy, a po drugie, zasięganie opinii organizacji takich jak izby handlowe. Ten ostatni wyjątek nie ma jednak zastosowania w przypadkach, gdy podmioty te podejmują działania w kwestiach dotyczących indywidualnych wniosków o wydanie zezwolenia. W ocenie TS z treści art. 14 pkt 6 dyrektywy 2006/123 wynika zatem, że przewidziany w nim zakaz został sformułowany w sposób szeroki i może obejmować każdego rodzaju uczestnictwo, z wyjątkiem zrzeszeń i stowarzyszeń zawodowych lub innych organizacji działających jako właściwe organy, i to zarówno bezpośrednie, jak i pośrednie, w tym w organach konsultacyjnych, podmiotów konkurujących z wnioskodawcą ubiegającym się o zezwolenie na prowadzenie działalności handlowej w sytuacji, gdy chodzi o wydanie takiego zezwolenia.

Co do kontekstu, w jaki wpisuje się art. 14 pkt 6 dyrektywy 2006/123, Trybunał jeszcze przed wejściem w życie dyrektywy 2006/123 orzekł w przedmiocie zgodności z postanowieniami TWE dotyczącymi swobody przedsiębiorczości przepisów krajowych przewidujących obecność konkurentów wnioskodawcy ubiegającego się o zezwolenie na prowadzenie działalności handlowej w składzie organu kolegialnego właściwego do wydania takiego zezwolenia. W pkt 39 wyroku z 15.1.2002 r., Komisja/Włochy (C-439/99), Trybunał orzekł, że przepisy prawa włoskiego uzależniające organizację targów od uczestnictwa, choćby w charakterze doradczym, organizacji złożonych z podmiotów prowadzących tę działalność, które są już obecne na danym terytorium lub reprezentują owe podmioty, polegającego na uznawaniu i wydawaniu zatwierdzenia przez podmiot organizacyjny, stanowią ograniczenie swobody przedsiębiorczości lub swobody świadczenia usług. Ponadto w wyroku z 24.3.2011 r., Komisja/Hiszpania (C-400/08, pkt 110, 111), Trybunał orzekł w ramach badania ewentualnego uzasadnienia naruszenia swobody przedsiębiorczości ustanowionego w rozpatrywanym uregulowaniu krajowym, że utworzenie komisji złożonej w szczególności z przedstawicieli sektora handlowego, której zadaniem jest sporządzenie sprawozdania przed wydaniem decyzji o wydaniu lub odmowie wydania zezwolenia, nie może służyć osiągnięciu celów zagospodarowania przestrzennego, ochrony środowiska i ochrony konsumentów. Jedynym interesem sektorowym reprezentowanym w tej komisji był bowiem interes istniejącego już handlu lokalnego, a w konsekwencji potencjalnych konkurentów wnioskodawcy ubiegającego się o zezwolenie na prowadzenie działalności handlowej.

Dokonując wykładni art. 14 pkt 6 dyrektywy 2006/123 w świetle jej celów, TS wskazał, że zgodnie z motywem 12 ta dyrektywa ma na celu ustanowienie ram prawnych dla zapewnienia swobody przedsiębiorczości i swobody przepływu usług między państwami członkowskimi. Tymczasem wpływ na proces decyzyjny wywierany przez konkurentów wnioskodawcy ubiegającego się o zezwolenie na prowadzenie działalności handlowej, nawet jeśli nie biorą oni udziału w głosowaniu nad wnioskiem o wydanie zezwolenia, może utrudniać lub czynić mniej atrakcyjnym wykonywanie tych swobód podstawowych. Konkurenci ci mogliby bowiem próbować opóźniać przyjmowanie niezbędnych decyzji, zachęcać do wprowadzania nadmiernych ograniczeń lub uzyskiwać istotne informacje związane z konkurencją.

W ocenie TS z wykładni językowej, systemowej i celowościowej art. 14 pkt 6 dyrektywy 2006/123 wynika zatem, że zakaz przewidziany w tym przepisie obejmuje zarówno potencjalnych konkurentów wnioskodawcy ubiegającego się o zezwolenie na prowadzenie działalności handlowej, jak i konkurujące z nim podmioty lub przedstawicieli takich konkurentów, którzy nie uczestnicząc bezpośrednio w głosowaniu nad wnioskiem o wydanie zezwolenia, wchodzą w skład właściwego w tym zakresie organu zbiorowego i z tego tytułu biorą udział w procesie wydawania owego zezwolenia.

Ponadto w przeciwieństwie do innych przepisów dyrektywy 2006/123 wymogi wymienione w jej art. 14 nie mogą być uzasadnione (wyrok TS z 16.6.2015 r., Rina Services i in., C-593/13, pkt 28). W ocenie TS przyznanie bowiem, że „wymogi zakazane” na podstawie art. 14 dyrektywy 2006/123 mogą być przedmiotem uzasadnienia na gruncie prawa pierwotnego, pozbawiałoby ten przepis wszelkiej skuteczności (effet utile), podważając definitywnie dokonaną w nim zamierzoną harmonizację (wyrok Rina Services i in., pkt 37). Wynika z tego, że zakaz przewidziany w art. 14 pkt 6 dyrektywy 2006/123 sprzeciwia się w szczególności temu, aby decyzja o udzieleniu zezwolenia na prowadzenie działalności handlowej była podejmowana po przedstawieniu przez ekspertów reprezentujących środowisko gospodarcze na danym obszarze oddziaływania handlowego sytuacji tego środowiska gospodarczego oraz wpływu danego projektu na to środowisko. W szczególności w zakresie, w jakim owi eksperci mogliby być zaangażowani, przynajmniej pośrednio, w procedurę udzielania zezwoleń na prowadzenie działalności handlowej, ich działalność można uznać za uczestnictwo „w procedurze udzielenia zezwolenia” w rozumieniu art. 14 pkt 6 dyrektywy 2006/123.

Ponadto TS stwierdził, że eksperci reprezentujący środowisko gospodarcze na danym obszarze oddziaływania handlowego mogą w szczególności urzeczywistniać interesy aktualnych lub potencjalnych konkurentów wnioskodawcy ubiegającego się o zezwolenie na prowadzenie działalności handlowej, o ile owi konkurenci uczestniczą w wyznaczeniu tych ekspertów. Trybunał wskazał, że ustalenie powyższego należy do sądu odsyłającego. W tych okolicznościach TS stwierdził, że ci eksperci mogą być co najmniej przedstawicielami aktualnych lub potencjalnych konkurentów wnioskodawcy ubiegającego się o zezwolenie na prowadzenie działalności handlowej i że w konsekwencji rola przyznana im w procedurze udzielania zezwolenia może wchodzić w zakres pojęcia „bezpośredniego lub pośredniego uczestnictwa konkurencyjnych podmiotów gospodarczych” w rozumieniu art. 14 pkt 6 dyrektywy 2006/123.


Reasumując TS orzekł, że art. 14 pkt 6 dyrektywy 2006/123 należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu przewidującemu obecność w organie kolegialnym właściwym do wydania opinii w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności handlowej ekspertów reprezentujących środowisko gospodarcze na danym obszarze oddziaływania handlowego, nawet jeśli nie biorą udziału w głosowaniu w sprawie wniosku o wydanie zezwolenia i ich rola ogranicza się do przedstawienia sytuacji owego środowiska gospodarczego i wpływu danego projektu na to środowisko, o ile aktualni lub potencjalni konkurenci wnioskodawcy uczestniczą w wyznaczeniu tych ekspertów.

Wyrok TS z 15.7.2021 r., BEMH i Conseil national des centres commerciaux, C-325/20




Źródło: www.curia.eu

opracowała: dr Ewa Skibińska - WPiA UKSW w Warszawie, ORCID: 0000-0003-4607-1448


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej
Ewa Skibińska (oprac.)
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny