Zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów do honorarium wypłacanego w ramach wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę

A A A

Aby pracownik (twórca) mógł skorzystać z 50% kosztów uzyskania przychodów, na podstawie art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1387; dalej jako: PDOFizU), konieczne jest wyraźne wyodrębnienie honorarium jako części wynagrodzenia należnej z tytułu przyjęcia utworu i związanych z nim praw majątkowych. Wysokość honorarium lub procedur jego obliczania powinna być określona w sposób jasny i precyzyjny, dlatego przedstawienie danych określających jedynie procenty czasu pracy przeznaczonego na tworzenie projektów wyklucza możliwość zastosowania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów – wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Stan faktyczny

Od 2005 r. Ł.K. był zatrudniony w „P.” sp. z o.o. na podstawie umowy o pracę. W 2008 r. strony umowy podpisały aneks dotyczący przeniesienia praw autorskich do utworów powstałych w ramach stosunku pracy na pracodawcę. Po rozwiązaniu umowy o pracę Ł.K. złożył korekty zeznań PIT-37 za 6 kolejnych lat wraz z wnioskami o stwierdzenia nadpłaty w związku z tym, że wynagrodzenie, które otrzymywał nie uwzględniało charakteru wykonywanej pracy. Podatnik wyjaśnił, że w ramach zakresu obowiązków pracowniczych twórczo i samodzielnie opracowywał dokumenty projektowe, za stworzenie dzieła i przekazanie go wraz z prawami autorskimi na rzecz pracodawcy, otrzymywał wynagrodzenie wynikające z umowy o pracę. Ł.K. twierdził, że pracodawca prowadził ewidencję za pomocą systemu informatycznego, który procentowo określał, ile czasu pracownik poświęcił na prace twórcze, umożliwiając w ten sposób obliczenie wysokości honorarium.

Organ podatkowy I instancji odmówił stwierdzenia nadpłat wyjaśniając, że dla zastosowania art. 22 ust. 9 pkt 3 PDOFizU konieczne jest wyodrębnienie części wynagrodzenia pracownika związanego z realizacją praw autorskich. Strony umowy o pracę, ani w tej umowie, ani w aneksach do niej, nie określiły jaka część wynagrodzenia przysługuje pracownikowi za przeniesienie na pracodawcę praw autorskich do utworów powstałych w ramach stosunku pracy. Zestawienia czasu pracy nie mogą być podstawą do określenia wysokości honorarium, bowiem są one jedynie odzwierciedleniem czasu poświęconego na faktyczne wykonywanie obowiązków związanych z pracą i czasu, kiedy skarżący faktycznie nie wykonywał obowiązków związanych z pracą ponieważ przebywał na szkoleniach, urlopach, zwolnieniach i badaniach lekarskich.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził, że jedynie jednoznaczne wyliczenie wartości honorarium z tytułu rzeczywiście wykonanej pracy twórczej, której rezultatem byłby stworzony utwór, pozwala na zastosowanie do tej wartości kosztów uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 pkt 3 PDOFizU. Dane określające czas pracy o charakterze twórczym nie mogą zostać uznane za określenie wysokości honorarium, art. 22 ust. 9 pkt 3 PDOFizU wymaga bowiem związania przychodu z uzyskaniem praw autorskich i rozporządzania nimi, a nie z czasem przeznaczonym na uzyskanie tych praw.

Orzeczenie WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargi. W uzasadnieniu wyroków wskazano, że zastosowanie kosztów uzyskania przychodów w wysokości 50% przychodu jest możliwe, gdy podatnik stworzy utwór w rozumieniu ustawy z 4.2.1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1231; dalej jako: PrAut) i w związku ze stworzeniem tego utworu uzyska przychód albo z tytułu korzystania z praw autorskich do tego utworu, albo z tytułu rozporządzenia tymi prawami. Konieczne jest zatem rozróżnienie wynagrodzenia na część związaną z wykonywaniem obowiązków pracowniczych i część określającą honorarium, związaną z korzystaniem z praw autorskich za eksploatację dzieła w określony sposób i na określonym polu. Sąd uznał za niewystarczające wyróżnienie w umowie o pracę części czasu pracy przeznaczonej na pracę twórczą, gdyż nie wynika z niego, czy jakikolwiek utwór rzeczywiście powstał i czy w związku z jego eksploatacją wypłacono honorarium. W ocenie Sądu, okoliczności spraw, treść umowy o pracę i inne przedstawione przez skarżącego dowody nie pozwalają na ustalenie, czy powstały jakiekolwiek utwory, a jeśli tak, to ile, jakie i jak zostały wynagrodzone.

Stanowisko NSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne podatnika podkreślając, że za wyodrębnienie honorarium z wartości wynagrodzenia nie można uznać sytuacji, w której pracodawca określi np. w treści umowy o pracę bądź aneksie do tej umowy, czy też w złożonym oświadczeniu lub ewidencji czasu pracy, czas pracy twórczej, jako procent ogólnego czasu pracy pracownika. Jedynie jednoznaczne wyliczenie utworów i wartości honorarium pozwala na zastosowanie do tej wartości kosztów uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 pkt 3 PDOFizU. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że regulacja ta stanowi lex specialis w stosunku do zasady ogólnej ustalania kosztów uzyskania przychodów ze stosunku pracy wskazanej w art. 22 ust. 2 PDOFizU. Zatem jedynie w sytuacji, gdy jasno zostanie ustalone, że dany przychód objęty jest przedmiotem praw autorskich możliwe będzie zastosowanie podwyższonych kosztów uzyskania przychodów. NSA stwierdził, że skarżący nie przedstawił dowodów na uzgodnienie z pracodawcą sposobu określania honorarium. Gdyby istniała wyraźnie określona podstawa do stosowania 50% kosztów uzyskania przychodu pracodawca stosowałby tę stawkę przy comiesięcznych rozliczeniach.

Wyroki NSA z 16.1.2020 r., II FSK 611/18, II FSK 612/18, II FSK 613/18, II FSK 614/18, II FSK 873/18, II FSK 874/18

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Zastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodów do honorarium wypłacanego w ramach wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny