Zarząd majątkiem przysposobionego przez rodziców adopcyjnych

A A A

Niedopuszczalne jest orzeczenie przysposobienia z jednoczesnym ograniczeniem zarządu majątkiem małoletniego przez ustanowienie kuratora do zarządu tym majątkiem – wynika z uchwały Sądu Najwyższego.

W 2007 r. w katastrofie lotniczej zginęli rodzice 2-letniego wówczas Jana S. Chłopiec został jedynym spadkobiercą pozostawionego przez rodziców znacznego majątku, m.in. jest udziałowcem w przynoszącej znaczne dochody „U.” sp. z o.o., w której drugim udziałowcem jest Adam S. – jego stryj. Stryj zabrał dziecko do siebie, chłopiec znalazł się w nowym otoczeniu i wśród nieznanych mu ludzi. Sąd orzekł jednak o powierzeniu opieki nad nieletnim rodzicom jego matki i nakazał stryjowi wydanie dziecka uprawnionym. Ten nie zastosował się do orzeczenia sądu, dziadkowie uzyskali pieczę nad dzieckiem wykradając je z placu zabaw.

Adam S. i jego żona Magdalena S. wystąpili z wnioskiem o orzeczenie pełnego i nierozerwalnego przysposobienia małoletniego. O orzeczenie takiego samego przysposobienia wystąpili również Zdzisław i Edmunda S. – dziadkowie ojczyści małoletniego, oraz Anna i Lech P. – dziadkowie macierzyści małoletniego. Sąd uznał, że niecelowe jest orzekanie przysposobienia małoletniego Jana S. przez którąkolwiek z ubiegających się o to rodzin. Dziadkowie macierzyści właściwie wykonują swoje obowiązki opiekuńcze i zaspokajają potrzeby dziecka. W sprawowaniu opieki nad małoletnim pomaga im pełnoletnia córka, stały kontakt z dzieckiem mają jego dziadkowie ojczyści oraz Adam i Magdalena S. i ich córki. Obecna ustabilizowana sytuacja życiowa jest optymalna z punktu widzenia dobra małoletniego. Orzekana ze względu na dobro przysposabianego adopcja niczego nie zmieniłaby w sytuacji małoletniego, rodzina zastępcza zapewnia dziecku godziwe warunki wychowania i utrzymania. Zabezpieczone należycie są także interesy majątkowe dziecka.

Z uwagi na pojawiające się zarzuty o chęć przejęcia kontroli nad majątkiem chłopca, Adam S. zmodyfikował wniosek, domagając się przysposobienia z jednoczesnym ograniczeniem zarządu majątkiem dziecka poprzez ustanowienie kuratora. Sąd II instancji uznał, że rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od rozstrzygnięcia przez SN: „Czy w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dopuszczalne jest przysposobienie małoletniego z jednoczesnym ograniczeniem zarządu majątkiem małoletniego przez rodziców adopcyjnych poprzez ustanowienie kuratora do zarządu tym majątkiem?”.

Jak wskazano w uzasadnieniu pytania prawnego, z mocy art. 121 KRO przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki stosunek jak między rodzicami a dziećmi. Jednak w razie orzeczenia przysposobienia sąd opiekuńczy nie traci prawa ingerowania w sferę stosunków rodzinnych przysposobionego. Nie ma zatem przeszkód, by rodzicom, którzy dziecko przysposobili, ograniczyć władzę rodzicielską, jeżeli dobro przysposobionego małoletniego dziecka jest zagrożone, także przez zobowiązanie ich do określonego postępowania. Sąd II instancji wskazał na instrumenty służące ochronie majątku dziecka przed ewentualnymi działaniami przysposabiających, którymi dysponuje sąd opiekuńczy. Jednak te działania sądu opiekuńczego podejmowane są po ustaleniu w stosownym postępowaniu opiekuńczym konieczności podjęcia określonych działań nadzorczych wobec już przyznanej i istniejącej władzy rodzicielskiej. Sąd wskazał na wewnętrzną sprzeczność ewentualnego ograniczenia skutków przysposobienia odnośnie do majątku przysposabianego. Sąd orzekając o powierzenie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem stronie jednocześnie stwierdzałby, że strona nie jest w stanie zapewnić właściwego sprawowania władzy rodzicielskiej nad małoletnim, gdyż z różnych przyczyn nie może zapewnić właściwego zarządu majątkiem małoletniego.

Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie przysposobienia nie może nastąpić z jednoczesnym ograniczeniem zarządu majątkiem małoletniego przez ustanowienie kuratora do zarządu tym majątkiem. Po orzeczeniu adopcji możliwe jest jednak ograniczenie władzy rodziców adopcyjnych na podstawie art. 109 § 3 KRO. Na jego mocy, jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy może powierzyć zarząd majątkiem małoletniego ustanowionemu w tym celu kuratorowi.

Uchwała SN z 16.9.2015 r., III CZP 47/15

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Zarząd majątkiem przysposobionego przez rodziców adopcyjnych
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny