Zamówienia publiczne

A A A

Azienda Regionale Emergenza Urgenza (dalej jako: AREU) ogłosiła otwarty przetarg na udzielenie zamówienia na usługi, zgodnie z kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie. Z czterech spółek, które wzięły udział w przetargu, trzy zostały odrzucone przez komisję przetargową przy badaniu ofert technicznych. Jedyna pozostała w przetargu spółka, tzn. Croce Amica One Italia Srl (dalej jako: CAOI), została wstępnie uznana za zwycięskiego oferenta. AREU zwróciła się o przedstawienie informacji uzasadniających ofertę techniczna złożoną przez CAOI. Po dokonaniu kontroli w tym zakresie komisja przetargowa stwierdziła nieprawidłowość oferty. Jednocześnie wszczęto postępowania wyjaśniające w szczególności wobec przedstawiciela prawnego CAOI ze względu na przestępstwo oszustwa i fałszywego poświadczenia. Wobec powyższego dyrektor generalny AREU postanowił o nieudzieleniu ostatecznie zamówienia CAOI i jednocześnie o unieważnieniu tego przetargu.

W pytaniach prejudycjalnych sąd odsyłających dążył do ustalenia, czy art. 45 dyrektywy 2004/18 w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi, w sytuacji gdy nie są spełnione przesłanki zastosowania podstaw wykluczenia przewidzianych w tym przepisie, sprzeciwia się przyjęciu przez instytucję zamawiającą decyzji o rezygnacji z udzielenia zamówienia publicznego, w odniesieniu do którego wszczęty został przetarg oraz o nieudzieleniu ostatecznie tego zamówienia jedynemu oferentowi, który pozostał w przetargu i któremu wstępnie udzielono zamówienia?

Trybunał wskazał, że szczegółowe powody unieważnienia przetargu będącego przedmiotem postępowania głównego nie zostały przedstawione, jednak sąd odsyłający wydaje się łączyć zachowanie przedstawiciela prawnego CAOI z powodami wykluczenia które obejmują skazanie prawomocnym wyrokiem (art. 45 ust. 1 i 2 lit. c) dyrektywy 2004/18). Powody wykluczenia przewidziane w art. 45 ust. 2 lit. d) i g) tej dyrektywy przyznają również instytucjom zamawiającym prawo do wykluczenia przedsiębiorcy, który jest winny poważnego wykroczenia zawodowego, udowodnionego dowolnymi środkami przez instytucje zamawiające lub który jest winny poważnego wprowadzenia w błąd w zakresie przekazania lub nieprzekazania informacji, wymaganych przy kwalifikacji jakościowej ofert, przy czym nie jest wymagane, aby przedsiębiorca został skazany prawomocnym wyrokiem.

Decyzja o odwołaniu przetargu dotyczącego zamówienia publicznego powinna być zgodna z art. 41 ust. 1 i art. 43 dyrektywy 2004/18. Przepis art. 41 ust. 1 dyrektywy 2004/18 stanowi o obowiązku poinformowania bezzwłocznie kandydatów i oferentów o decyzji oraz podania jej uzasadnienia, a art. 43 tej dyrektywy nakłada obowiązek uwzględnienia uzasadnienia w sprawozdaniu, które jest sporządzane w odniesieniu do każdego zamówienia publicznego. Jednak dyrektywa 2004/18 nie zawiera żadnego przepisu dotyczącego przesłanek materialnych i formalnych dotyczących takiej decyzji. Trybunał podkreślił, że wymóg podania uzasadnienia decyzji o odwołaniu przetargu wynika z dążenia do zagwarantowania minimalnego poziomu przejrzystości w postępowaniach w sprawie udzielania zamówień publicznych, do których zastosowanie znajdują przepisy prawa UE i w rezultacie zagwarantowania poszanowania zasady równego traktowania, która leży u podstaw tych przepisów (wyrok HI, C 92/00, pkt 45 i 46 i przytoczone tam orzecznictwo). Trybunał orzekł również, że konieczne jest, aby decyzja instytucji zamawiającej o odwołaniu przetargu była zaskarżalna oraz mogła zostać uchylona z powodu jej sprzeczności z unijnym prawem zamówień publicznych lub z krajowymi przepisami wdrażającymi to prawo. Ponadto, Trybunał uznał, że nawet w przypadkach, gdy instytucje zamawiające korzystają na mocy obowiązujących przepisów krajowych z szerokiego marginesu uznania w zakresie odwołania przetargu, sądy krajowe muszą mieć możliwość zbadania zgodności decyzji o odwołaniu z przepisami unijnego prawa (wyrok HI, pkt 55 i 62).

Trybunał stwierdził, że prawo UE nie sprzeciwia się temu, aby państwa członkowskie uregulowały możliwość przyjęcia decyzji o odwołaniu przetargu. Uzasadnienie takiej decyzji może obejmować powody, które mają w szczególności związek z oceną celowości – z punktu widzenia interesu publicznego – doprowadzenia do końca postępowania w sprawie udzielenia zamówienia biorąc pod uwagę m.in. ewentualną zmianę sytuacji gospodarczej lub okoliczności faktycznych czy też potrzeb odnośnej instytucji zamawiającej. Taka decyzja może być również uzasadniona niewystarczającym poziomem konkurencji z uwagi na fakt, że w wyniku postępowania w sprawie udzielenia danego zamówienia okazało się, iż tylko jeden oferent posiada kwalifikacje do wykonania tego zamówienia. W rezultacie z zastrzeżeniem zachowania zasad przejrzystości i równego traktowania instytucja zamawiająca nie może być zobowiązana do zakończenia wszczętego postępowania w sprawie udzielenia zmówienia, nawet jeśli w przetargu pozostał tylko jeden oferent.

Trybunał orzekł, że przepisy art. 41 ust. 1, art. 43 i 45 dyrektywy 2004/18 należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji gdy nie są spełnione przesłanki zastosowania podstaw wykluczenia przewidzianych w tym art. 45, ten przepis nie sprzeciwia się przyjęciu przez instytucję zamawiającą decyzji o rezygnacji z udzielenia zamówienia publicznego, w odniesieniu do którego wszczęty został przetarg oraz o nieudzieleniu ostatecznie tego zamówienia jedynemu oferentowi, który pozostał w przetargu i któremu wstępnie udzielono zamówienia.

Następnie TS rozważał pytanie prejudycjalne dotyczące kwestii, czy zgodnie z unijnym prawem właściwy sąd krajowy może skorzystać w odniesieniu do decyzji instytucji zamawiającej z nieograniczonego prawa orzekania, tzn. dokonać kontroli, w ramach której może wziąć pod uwagę wiarygodność i spójność ofert oferentów oraz zastąpić ocenę instytucji zamawiającej dotyczącą celowości odwołania przetargu własną oceną?

Zgodnie z orzecznictwem TS decyzja o odwołaniu przetargu dotyczącego zamówienia publicznego należy do „decyzji instytucji zamawiających”, w odniesieniu do których państwa członkowskie są zobowiązane na mocy art. 1 ust. 1 ak. 3 dyrektywy 89/665 ustanowić w prawie krajowym procedury odwoławcze, mające zapewniać poszanowanie istotnych przepisów materialnych unijnego prawa zamówień publicznych lub przepisów krajowych transponujących te przepisy (wyroki: HI, pkt 53–55; Koppensteiner, C 15/04, pkt 29). Przepisy dyrektywy 89/665 ograniczając się do koordynacji instrumentów obowiązujących w państwach członkowskich w celu zagwarantowania pełnego i skutecznego stosowania dyrektyw ustanawiających materialne przepisy dotyczące zamówień publicznych, nie definiują wyraźnie zakresu środków odwoławczych, jakie państwa członkowskie powinny ustanowić w tym celu.

W opinii TS kwestia zakresu kontroli sądowej wykonywanej w ramach procedur odwoławczych, wskazanych w dyrektywie 89/665 powinna być zbadana w świetle celu tej dyrektywy przy jednoczesnym zachowaniu jej skuteczności (wyrok HI, pkt 58 i 59). Trybunał przypomniał, że cel systemu środków odwoławczych jest uregulowany w art. 1 ust. 1 ak. 3 dyrektywy 89/665. Zgodnie z tym przepisem państwa członkowskie podejmują niezbędne środki, aby zapewnić – w odniesieniu do zamówień objętych zakresem zastosowania dyrektywy 2004/18 – możliwość skutecznego, a zwłaszcza możliwie szybkiego odwołania od decyzji podjętych przez instytucje zamawiające, z powodu naruszenia przez te decyzje unijnego prawa w dziedzinie zamówień publicznych lub naruszenia krajowych przepisów transponujących to prawo. Trybunał podkreślił, że kontrola zgodności z prawem nie może być ograniczona do badania arbitralnego charakteru decyzji instytucji zamawiającej (zob. podobnie, wyrok HI, pkt 63). Środki te służą sprawowaniu kontroli zgodności z prawem a nie kontroli celowości. Trybunał stwierdził, że w przypadku braku szczególnych przepisów UE w tej dziedzinie, zasady kontroli sądowej powinny być określone w krajowych przepisach proceduralnych, z zastrzeżeniem przestrzegania zasad równoważności i skuteczności (zob. podobnie, wyrok HI, pkt 68). Trybunał orzekł, że prawodawca krajowy może przyznać właściwym sądom krajowym szersze uprawnienia w celu przeprowadzenia kontroli celowości.

Wyrok z 11.12.2014 r., Croce Amica One Italia, C 440/13

 

Źródło: www.curia.eu

opracowała: dr Ewa Skibińska - adiunkt na WPiA UKSW w Warszawie

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Zamówienia publiczne
Ewa Skibińska
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny