Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy a przejście zakładu pracy na innego pracodawcę

A A A

Artykuł 231 § 1 KP nie ma zastosowania do umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy (art. 1012 § 1 KP), zawartej z poprzednim pracodawcą – stwierdził w uchwale Sąd Najwyższy.

Po przejściu zakładu pracy na nowego pracodawcę, część pracowników odeszła za porozumieniem stron. Jeden z nich – Adam B., zatrudniony dotychczas na stanowisku przedstawiciela handlowego zajmującego się kluczowymi klientami, po upływie 5 miesięcy od rozwiązania umowy o pracę, zażądał od byłego pracodawcy wypłaty 15 tys. zł z tytułu odszkodowania za powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej. Spółka przejmująca twierdziła, że nie wiedziała o tym, iż poprzedni pracodawca zawarł z zatrudnionymi umowy o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia. Na mocy tych umów, pracownicy mieli się powstrzymywać od podejmowania działalności konkurencyjnej przez 6 miesięcy od chwili rozwiązania umowy o pracę, zaś pracodawca zobowiązał się do wypłacania byłym pracownikom odszkodowania w wysokości 25% ich dotychczasowego wynagrodzenia.

Sąd I instancji uznał, że umowa o zakazie zatrudnienia po ustaniu stosunku pracy jest umową odrębną od umowy o pracę i nie przechodzi na mocy art. 231 KP na pracodawcę, który przejmuje część bądź całą firmę razem z pracownikami. Natomiast sąd II instancji zwrócił się do SN z pytaniem prawnym, w celu wyjaśnienia: „Czy w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa (art. 231 KP) stroną w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy (art. 1012 § 1 KP), która została zawarta z poprzednim pracodawcą?”.

W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że podstawowym prawnym problemem w sprawie jest wykładnia art. 231 § 1 KP co do tego, jakiego typu więzi prawne pomiędzy pracodawcą a pracownikiem objęte są dyspozycją tego przepisu. Zgodnie z art. 231 § 1 KP, w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, z zastrzeżeniem przepisów § 5. Wyjaśnienia wymaga zatem, czy umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy jest elementem stosunku pracy. Konsekwencją pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, byłoby przyjęcie, że umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy podlega przejęciu w trybie art. 231 KP, skoro inny pracodawca z mocy prawa staje się stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Natomiast przyjęcie odpowiedzi negatywnej oznaczałaby, że stronami umowy, o której mowa w art. 1012 § 1 KP mogą być wyłącznie te podmioty, które ją zawarły, a zatem nie podlega ona sukcesji z art. 231 § 1 KP i wskutek utraty przez jedną ze stron tej umowy statusu pracodawcy w trakcie trwającego nadal stosunku pracy, umowa ta wygasa. Sąd II instancji podkreślił jednak, że w orzecznictwie SN prezentowany jest pogląd, że umowa o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia jest odrębną umową od umowy o pracę i innych podstaw nawiązania stosunku pracy. Owa odrębność wyraża się przede wszystkim w wymaganiu zawarcia jej w szczególnej formie, w szczególnych w stosunku do umowy o pracę warunkach jej wykonywania, w tym w szczególnej odpowiedzialności za jej niewykonywanie oraz swoistym unormowaniu (zob. wyrok SN z 23.5.2014 r., II PK 273/13, niepubl. oraz wyrok SN z 23.5.2013 r., II PK 266/12, MoPr Nr 9/2013, s. 482–484). W konsekwencji należałoby uznać, że taka umowa nie tworzy treści stosunku pracy, a w konsekwencji nie podlega ona regulacji z art. 231 § 1 KP

W odniesieniu do kwestii ustania umów o zakazie konkurencji, sąd zauważył, że wprawdzie przepisy KP nie przewidują wcześniejszego rozwiązania umowy o zakazie konkurencji, ale skoro do umów o zakazie konkurencji mają zastosowanie ogólne zasady dotyczące rozwiązywania umów to w konsekwencji dopuszczalne jest ich wcześniejsze rozwiązywanie. Oceniając zatem czynności stron związanych ze sobą klauzulą konkurencyjną, należy w kwestiach nieuregulowanych przepisami KP zastosować przepisy KC w takim zakresie, w jakim nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

Sąd Najwyższy uznał, że jeśli dojdzie do przejścia zakładu pracy, to pracownicy, którzy zawarli z poprzednim pracodawcą umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, muszą się liczyć z tym, że nowy pracodawca nie przejmuje zobowiązań z nich wynikających.

Uchwała SN z 6.5.2015 r., III PZP 2/15

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy a przejście zakładu pracy na innego pracodawcę
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny