Zadośćuczynienie wynikające z ugody pozasądowej jako przychód podlegający opodatkowaniu

A A A

Zadośćuczynienie, podobnie jak odszkodowanie, nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1387; dalej jako: PDOFizU), jeżeli jego wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, a z ugody – wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Stan faktyczny

W 2013 r. Inwestor – Firma „E.” podpisała z właścicielami lokali mieszkalnych w budynku sąsiadującym z terenem budowy umowę o dobrosąsiedzkiej współpracy, w ramach której właściciele mieszkań zobowiązali się, że nie będą utrudniać i opóźniać budowy inwestycji, wnosić odwołań, roszczeń lub skarg z tytułu uciążliwości codziennego życia w trakcie realizacji inwestycji i po jej zakończeniu, zaś Inwestor w ramach zadośćuczynienia za uciążliwości związane z budową miał wypłacić każdemu z właścicieli po 95 tys. zł w dwóch transzach. Do wypłat doszło w 2013 r. i 2014 r., jednak nie wystawiono wówczas informacji PIT. W 2016 r. właściciele oraz Urząd Skarbowy otrzymali pismo, z którego wynikało, że otrzymują PIT-8C za 2013 r. i 2014 r. – zgodnie z umową o dobrosąsiedzkiej współpracy, w którym w poz. 24 wpisano „BENEFITY” jako przychody z innych źródeł, od których płaci się podatek dochodowy. Jedna ze stron umowy – R.N. zwróciła się o udzielenie interpretacji: „Czy otrzymane zadośćuczynienie jest zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych?”.

Organ podatkowy uznał, że otrzymana przez Wnioskodawczynię na mocy zawartej umowy kwota stanowi przysporzenie mieszczące się w kategorii przychodu ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 9 PDOFizU. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 3 PDOFizU ma zastosowanie wyłącznie do odszkodowań i zadośćuczynień, świadczeń mających charakter odszkodowawczy, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w przepisach odrębnych ustaw lub przepisach wykonawczych. Jak stwierdzono, zadośćuczynieniem lub odszkodowaniem wypłacanym na podstawie przepisów prawa jest natomiast takie świadczenie, które ma swoje źródło w przepisie prawa, niezależnie od tego, że bezpośrednim tytułem wypłaty zadośćuczynienia lub odszkodowania jest umowa, wyrok sądu czy decyzja innego organu. Organ podkreślił, że Wnioskodawczyni otrzymała świadczenie, którego wysokość nie została ustalona w oparciu o odrębne przepisy, ale wynikała z zawartej przez strony umowy określającej również warunki i zasady jego wypłaty i w rezultacie uznał, że nie korzysta ona ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 PDOFizU.

Wyrok WSA

Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa R.N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który uznał ją za bezzasadną. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu wyroku, z literalnego brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 3 PDOFizU wynika, że zasady, lub wysokość świadczenia powinny wynikać wprost z przepisów ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Oznacza to, że przepisy prawa powinny w sposób jednoznaczny określać bądź wysokość odszkodowania, bądź zasady, których zastosowanie pozwoli w sposób jednoznaczny określić wysokość odszkodowania. W razie uznania, że podstawowe elementy odszkodowania mogą być kształtowane wolą stron umowy cywilnoprawnej, należałoby stwierdzić, że ustawodawca zawarł w art. 21 ust. 1 pkt 3 PDOFizU normę blankietową, pozwalającą podatnikowi niemalże dowolnie kształtować zakres zwolnienia w tym przepisie ustanowionego. Taki wniosek jest niedopuszczalny w świetle art. 217 Konstytucji oraz przy uwzględnieniu zasady ścisłej interpretacji przepisów dotyczących ulg i zwolnień podatkowych (zob. wyrok NSA z 29.2.2008 r., II FSK 47/07, Legalis).

Wyrok NSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Istotą zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 PDOFizU jest to, że dotyczy ono świadczenia związanego z naprawieniem szkody, którego wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w przepisach odrębnych ustaw lub przepisach wykonawczych (zob. wyrok NSA z 21.2.2017 r., II FSK 50/15, Legalis). Sąd wskazał, że zgodnie z art. 917 KC przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Zdaniem Sądu, przepis ten jest regulacją ogólną i nie można przyjąć, że regulacja ta spełnia wynikający z art. 21 ust. 1 pkt 3 PDOFizU wymóg określenia wprost wysokości lub zasad ustalania odszkodowania. Zasady i wysokość odszkodowania wynikają z ugody zawartej przez podatniczkę z inwestorem.

Wyrok NSA z 17.10.2019 r., II FSK 3511/17

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Zadośćuczynienie wynikające z ugody pozasądowej jako przychód podlegający opodatkowaniu
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny