Wynagrodzenie kuratora a VAT

A A A

Ustalając wynagrodzenie kurato­ra procesowego, ustanowionego na podstawie art. 69 § 1 KPC, obowiązanego do rozliczenia podatku od towarów i usług, sąd uwzględnia kwotę tego podatku. Wniesione po 6.11.2019 r. zażalenie na postanowienie sądu I instancji dotyczące wynagrodzenia kuratora, rozpoznaje inny skład sądu I instancji – stwierdził Sąd Najwyższy.

Pytanie prawne

Sąd Okręgowy w W. w sprawie z powództwa „U.” sp. z o.o. przeciwko „E.” sp. z o.o. o zapłatę skierował do Sądu Najwyższego pytanie prawne o następującej treści:


Czy zażalenie na postanowienie sądu I instancji mieszczące się obecnie w katalogu orzeczeń wymienionych w art. 3941a § 1 KPC, a zapadłe w czasie gdy sprawa rozpoznawana była stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 4.7.2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469; dalej jako: ZmKPCU19) w oparciu o przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji, rozpoznaje inny skład sądu I instancji?;


a w przypadku odpowiedzi pozytywnej:

Czy wynagrodzenie kuratora będącego podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług przyznawane w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9.3.2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 536; dalej jako: WynagrKurSprCywR) podlega podwyższeniu o kwotę podatku od towarów i usług?”.


Uzasadniając pierwsze z przedstawionych zagadnień sąd wskazał na systematykę przepisów przejściowych ZmKPCU19. Na jej podstawie można przyjąć, że w sprawach wskazanych w art. 11 ust. 1 ZmKPCU19 wszystkie zażalenia od postanowień sądu I instancji, które zostały wydane przed zakończeniem postępowania w danej instancji, powinny być rozpoznawane przez sąd II instancji. Przy czym zakończenie postępowania w danej instancji następuje z chwilą wydania orzeczenia kończącego merytorycznie lub niemerytorycznie postępowanie w sprawie w tej instancji. Jeżeli do tego nie doszło, to sprawa jako całość nadal powinna być rozpoznawana na podstawie przepisów w brzmieniu dotychczasowym. Sąd pokreślił, że samo wniesienie zażalenia wszczyna postępowanie o charakterze kontrolnym, ale nie wszczyna odrębnej sprawy (zob. uchwała SN(7) z 5.6.2008 r., III CZP 142/07, OSNC Nr 11/2008, poz. 122). Odmienna interpretacja jest oparta na art. 9 ust. 4 ZmKPCU19, zgodnie z którym do rozpoznania środków odwoławczych wniesionych i nierozpoznanych przed dniem wejścia w życie ZmKPCU19 stosuje się przepisy KPC w brzmieniu dotychczasowym. Zdaniem sądu z regulacji tej wynika, że wolą ustawodawcy było stosowanie nowych przepisów do spraw będących w toku, co przyczyni się do usprawnienia postępowania sądowego.

Drugie zagadnienie wynika z różnic w brzmieniu WynagrKurSprCywR i poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13.11.2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1476). W poprzednim stanie prawnym ustawodawca zastrzegł, że wynagrodzenie kuratora będącego podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług powinno być podwyższone o kwotę podatku od towarów i usług. Z uwagi na brak takiej regulacji w WynagrKurSprCywR, część sądów odmawia podwyższenia wynagrodzenia kuratora o VAT przyjmując, że aby kwota podatku została dodatkowo zasądzona konieczne jest istnienie aktualnie obowiązującego przepisu przewidującego taką możliwość (zob. wyrok SA w Krakowie z 4.2.2021 r., I ACa 1260/19, Legalis). Jednak w części orzeczeń sądy przyznając profesjonalnym pełnomocnikom wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji kuratora taki podatek uwzględniają (zob. postanowienie SO w Olsztynie z 26.5.2021 r., IX Ca 204/21, Legalis; wyrok SO w Gliwicach z 17.12.2020 r., VIII U 52/19, Legalis).

Stanowisko SN

Sąd Najwyższy uznał, że również w sprawach, w których przed dniem wejścia w życie ZmKPCU19 wydano nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, wniesione po 6.11.2019 r. zażalenie na postanowienie sądu I instancji dotyczące wynagrodzenia kuratora, rozpoznaje inny skład sądu I instancji – art. 3941a § 1 pkt 9 KPC per analogiam. Zgodnie ze wskazanym przepisem zażalenie do innego składu sądu I instancji przysługuje na postanowienia tego sądu, których przedmiotem jest zwrot zaliczki, zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz wynagrodzenie biegłego, mediatora i należności świadka, a także koszty przyznane w nakazie zapłaty, jeżeli nie wniesiono środka zaskarżenia od nakazu. Jednocześnie SN wskazał, że jeśli kurator procesowy, ustanowiony na podstawie art. 69 § 1 KPC, jest obowiązany do rozliczenia podatku od towarów i usług, sąd podwyższa jego wynagrodzenie o kwotę tego podatku.

Uchwała SN z 5.11.2021 r., III CZP 68/20

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Wynagrodzenie kuratora a VAT
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny