Wygaszenie trwałego zarządu

A A A

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zrealizowanie celu, dla którego powstał trwały zarząd może prowadzić do stwierdzenia zbędności nieruchomości – w rozumieniu art. 47 ust. 1 ustawy z 21.8.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 121; dalej jako: GospNierU) – nawet jeśli powyższe prawo powstało z mocy prawa.

W 2009 r. Wojewoda zezwolił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na realizację inwestycji drogowej, związanej z budową autostrady oraz w celu przebudowy drogi powiatowej. Po wydaniu zezwolenia na użytkowanie tej inwestycji GDDKiA wystąpiła o wygaszenie trwałego zarządu w trybie art. 47 ust. 1 GospNierU. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że z uwagi na zakończenie budowy zachodziła konieczność wygaszenia ustanowionego trwałego zarządu, obecnie nieruchomościami powinien zarządzać Zarząd Dróg Powiatowych w R.

Starosta Powiatu R. odmówił wygaszenia trwałego zarządu stwierdzając, że realizacja inwestycji, związana była z realizacją programu operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007–2013, co umożliwiło wykorzystanie w tym przypadku, przyznanych z UE, pomocowych środków finansowych. Na beneficjencie tego rodzaju pomocy ciążył zatem obowiązek zachowania trwałości projektu, a więc zobowiązanie to nie mogło być przeniesione na żaden inny podmiot. W odwołaniu argumentowano, że zmiana podmiotu własności nieruchomości, już się dokonała, z mocy samego prawa, w momencie podjęcia uchwały w sprawie zaliczenia drogi do kategorii dróg powiatowych. O tego momentu zarządcą drogi stał się zarząd powiatu.

Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. W ocenie organu odwoławczego, słuszne było stanowisko organu I instancji dotyczące konieczności spełnienia wymogu trwałości zrealizowanej inwestycji przez okres 5 lat od momentu jej zrealizowania, z powodu finansowania inwestycji ze środków unijnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję organów obu instancji. Sąd wyraził pogląd, że z uwagi na charakter zajętych pod drogę publiczną nieruchomości oraz charakter inwestycji, zrealizowanej z wykorzystaniem środków pochodzących z tzw. funduszy unijnych, zmiana właściciela, która nastąpiła z mocy prawa nie ma wpływu na przywołaną przez organy trwałość projektu. Zmiana właściciela nie powodowała, że GDDKiA przestała być stroną umów związanych z wykonaniem tego odcinka drogi i błędne było jej stanowisko, iż rękojmia czy gwarancja przechodziła w tym wypadku na nowego właściciela drogi, ale też w interesie skarżącej – jako beneficjenta środków unijnych było takie współdziałanie z nowym właścicielem, aby każdorazowo doprowadzać do usunięcia przez wykonawcę robót ewentualnych wad, które ujawnią się w okresie rękojmi czy gwarancji.

Jak wskazano, mankamenty decyzji obu instancji w zakresie uzasadnienia nie pozwalały na uznanie, że stan faktyczny sprawy został ustalony w pełni prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i 77 § 1 KPA. Sąd wyjaśnił, że o wydaniu przez organ decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu decyduje m.in. okoliczność, że pozostająca w trwałym zarządzie nieruchomość stała się dla trwałego zarządcy zbędna. Dla oceny, czy w sprawie zaistniał stan zbędności nieruchomości konieczne więc było ustalenie celu trwałego zarządu, a następnie oceny, na ile cel ten – determinujący sposób wykorzystania nieruchomości – już po wydaniu decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu i objęciu nieruchomości w zarząd, przestał być aktualny. Zdaniem sądu I instancji, organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności nie ustaliły, z jakich nieruchomości i na jakich podstawach prawnych powstały nieruchomości objęte wnioskiem GDDKiA o wygaszenie trwałego zarządu, jak również nie zbadały, czy nieruchomości te stały się zbędne dla trwałego zarządcy.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 47 GospNierU, organ administracyjny jest zobligowany wydać decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu w maksymalnym okresie 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku, a przesłanką jego uwzględnienia jest oczywiście stwierdzenie, że objęta tym wnioskiem nieruchomość stała się zbędna dla trwałego użytkownika. Konieczne jest zatem w takim przypadku zbadanie zaistnienia tej przesłanki. W rozpoznawanej sprawie okoliczność ta nie była badana przez organ, gdyż, odwołując się do przepisów ustawy z 10.4.2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 687), stał on na stanowisku, że skoro decyzja Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wyznaczająca linie rozgraniczające inwestycję, którą objęte były sporne działki, pozostawała w obrocie, to w tym wypadku w ogóle nie było możliwe wygaszenie trwałego zarządu.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że powstanie trwałego zarządu i jego wygaszenie warunkują określone okoliczności faktyczne i zdarzenia prawne. Mogą one ulegać zmianie a to w konsekwencji może prowadzić do powstania stanu, w którym dana nieruchomość okaże się zbędna dla trwałego zarządcy, niezależnie od tego w jaki sposób to prawo powstało (z mocy prawa czy na podstawie decyzji konstytutywnej).

Wyrok NSA z 30.11.2017 r., I OSK 117/16

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Wygaszenie trwałego zarządu
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny