Wydatki niezbędne do wydania opinii biegłego

A A A

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że instytucji naukowej przysługuje zwrot wydatków niezbędnych dla wydania opinii, za które w okolicznościach konkretnej sprawy, mogą zostać uznane koszty np. papieru, energii elektrycznej, utrzymania infrastruktury.

Stan faktyczny

Katedra Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w Sz. sporządziła opinię dla Prokuratury Rejonowej w K. Wystawiona na ponad 5 tys. zł faktura obejmowała m.in. koszty materiałowe oraz wydatki określone mianem kosztów niezbędnych do wydania opinii. Prokuratura Rejonowa w K. zakwestionowała te dwie pozycje i odmówiła zapłaty 130 zł z tego tytułu uznając, że wydatki te nie są bezpośrednio związane z wydaniem opinii.

Pytanie prawne

Sąd Rejonowy w K. przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie prawne o następującej treści:

Czy przez pojęcie „wydatków niezbędnych do wydania opinii” wskazanych w § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24.4.2013 r. w sprawie określania stawek wynagrodzenia biegłych, taryf, zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu karnym (t. jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2049), należy rozumieć także takie koszty, które są ponoszone przez instytucję naukową powołaną do opiniowania w związku z opiniowaniem (tzw. koszty materiałowe lub inne „koszty niezbędne do wydania opinii”, a zatem koszty jednostkowe wyliczone jako związane z opinią koszty oświetlenia, ogrzewania, innego typu koszty utrzymania infrastruktury, etc.), bez poniesienia których opinia by nie powstała, czy tylko i wyłącznie takie koszty, które pozostają z opiniowaniem w bezpośrednim związku,

w przypadku zaś uznania, że jako „wydatki niezbędne do wydania opi­nii” można zakwalifikować również koszty ponoszone przez instytucję naukową powołaną do opiniowania w związku z opiniowaniem, to czy możliwe jest oparcie się na wyliczeniu tego typu kosztów według oświadczenia instytucji naukowej (wyliczenie wskaźnikowe), o ile koszty te „nie rażą wygórowaniem”, czy też niezbędne jest detaliczne wyszacowanie tych kosztów i ich odniesienie do konkretnej opinii?”.


W orzecznictwie wyrażono pogląd, że instytucje naukowe ponoszą wydatki na utrzymanie sprzętu, opłaty za energię elektryczną i cieplną itp. niezależnie od tego, że podejmują się sporządzenia opinii. Wydatki te nie pozostają jednak w bezpośrednim związku ze sporządzoną w sprawie opinią, dlatego ich zwrot jest niezasadny (zob. postanowienie SA w Katowicach z 11.5.2016 r., II AKz 234/16, Legalis).

Stanowisko SN

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały z uwagi na zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu. Sąd przedstawiający pytanie prawne, w istocie dążył bowiem do tego, aby Sąd Najwyższy rozstrzygnął sprawę, a nie rozbieżność w orzecznictwie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano jednak, że ocena zasadności zwrotu poniesionych wydatków musi uwzględniać ich charakter, przede wszystkim konieczne jest prawidłowe rozróżnienie wydatków niezbędnych od bezpośrednich. Na mocy art. 618f § 1 KPK, biegłemu i specjaliście niebędącemu funkcjonariuszem organów procesowych powołanym przez sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę oraz zwrot poniesionych przez nich wydatków niezbędnych dla wydania opinii. Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 24.4.2013 r. w sprawie określania stawek wynagrodzenia biegłych, taryf, zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu karnym, wydatki poniesione przez biegłego, niezbędne dla wydania opinii, w tym w szczególności wydatki materiałowe, amortyzację aparatury badawczej oraz koszty dojazdu na miejsce wykonania czynności, biegły dokumentuje za pomocą faktur lub rachunków albo kopii tych dokumentów, a w razie ich braku – za pomocą oświadczenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że ponieważ ustawodawca w rozporządzeniu posługuje się pojęciem wydatków niezbędnych dla wydania opinii, to nie każdy wydatek musi mieć bezpośredni związek z wydaniem opinii. Podmiot, który zlecił ekspertyzę, musi w każdej sprawie indywidualnie, przez pryzmat racjonalności i doświadczenia życiowego ocenić, czy poniesione przez jednostkę opiniującą koszty miały charakter niezbędny.

Postanowienie SN z 15.1.2020 r., I KZP 11/19

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Wydatki niezbędne do wydania opinii biegłego
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny