Wniosek o wyłączenie sędziego NSA a wątpliwości co do prawidłowości jego powołania

A A A

Naczelny Sąd Administracyjny, wska­zując na odrębność sądownictwa administracyjnego i brak podstaw do stosowania wprost uchwały Sądu Najwyższego z 23.1.2020 r., BSA I-4110-1/20, do sędziów sądów administracyjnych, wyjaśnił, że instytucja wyłączenia sędziego nie służy kontroli działań Prezydenta RP podejmowanych w ramach jego konstytucyjnych kompetencji określonych w art. 179 i 144 ust. 2 i 3 pkt 17 Konstytucji RP. W rezultacie, jeśli Prezydent RP nie znalazł podstaw do odmowy powołania sędziego na stanowisko, to sąd administracyjny w postępowaniu o wyłączenie sędziego nie może dokonywać oceny prawidłowości powołania tego sędziego.

Stan faktyczny

Fundacja C. – dopuszczona do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na prawach strony złożyła wniosek o wyłączenie jednego z sędziów NSA, wskazując, że wątpliwości co do jego bezstronności wynikają z wadliwości powołania członków Krajowej Rady Sądownictwa (dalej jako: KRS), która przedstawiła wniosek o powołanie tego sędziego Prezydentowi RP. W ocenie Fundacji C. skład KRS nie spełniał kryteriów wynikających z art. 187 ust. 1 Konstytucji RP, zatem jej uchwały należy traktować jako wadliwe. We wniosku dowodzono, że akt powołania sędziego przez Prezydenta RP nie może sanować wadliwość procedury nominacyjnej przed KRS.

Sędzia NSA złożył oświadczenie wskazując, że nie zachodzą w stosunku niego przesłanki wyłączenia określone w art. 18 i 19 ustawy z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325). Powołując się na swój dorobek naukowy i zawodowy, a także wysoką ocenę w postępowaniu konkursowym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przeprowadzonym przed powołaniem KRS na podstawie ustawy z 8.12.2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3), uznał za krzywdzące sugestie Fundacji C., że został powołany na stanowisko sędziego NSA na wniosek KRS podjęty z innych powodów niż właściwe dla rzetelnej procedury zmierzającej do obsadzenia stanowiska sędziego.

Stanowisko NSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o wyłączenie sędzie­go podkreślając, że instytucja wyłą­czenia sędziego stanowi procesową gwarancję bezstronności sądu w konkretnym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W postępowaniu o wyłączenie sędziego należy więc dokonać oceny, czy w konkretnej sprawie dany sędzia będzie mógł swobodnie i niezależnie od okoliczności osobistych a także zewnętrznych rozpoznać sprawę i wydać orzeczenie. Brak bezstronności i niezawisłości sędziego można również oceniać z perspektywy realizacji prawa do sądu gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej z 30.3.2010 r. (Dz.Urz. UE C Nr 83, s. 389) i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4.11.1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.).

W uzasadnieniu postanowienia pod­kreś­lono, że sądownictwo admi­nistracyjne i NSA ce­chują się odrębnością od SN i sądownictwa powszechnego, zaś wyrok TSUE z 19.11.2019 r. A.K. i in., C-585/18, C-624/18 i C-625/18 (ECLI:EU:­C:2019:982) i stanowią­cy jego konsekwencję wyrok SN z 5.12.2019 r., III PO 7/18 (www.sn.pl), zostały wydane w ramach sprawy wymagającej oceny zgodności z prawem UE przepisów dotyczących Izby Dyscyplinarnej. Z wyroku TSUE nie wynika również możliwość automatycznego zakwestionowania każdej nominacji na urząd sędziego lub asesora do innego sądu niż Izba Dyscyplinarna. Również uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23.1.2020 r., BSA I-4110-1/20, nie odnosi się do sędziów sądów administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymał zaprezentowany już wcześniej pogląd, że w procedurze nominacyjnej sędziów Prezydent RP nie pełni jedynie roli zatwierdzającej, ale może sprzeciwić się każdej kandydaturze, w sytuacji kiedy uzna, że nominacja danej osoby na stanowisko sędziego stałaby w sprzeczności z wartościami konstytucyjnymi, do których ochrony został powołany (zob. postanowienie NSA z 26.10.2019 r., I OZ 550/19,
Legalis). Uprawnienia w zakresie powoływania sędziów są osobistymi uprawnieniami Prezydenta RP, a Konstytucja nie zna prawa podmiotowego dostępu do służby sędziowskiej. To przesądza o niemożności sprawowania kontroli przez sądy administracyjne w zakresie aktów związanych z taką procedurą (zob. postanowienie NSA z 25.4.2019 r., II GZ 62/19, Legalis).

Z uwagi na fakt, że wniosek o wyłączenie sędziego NSA od orzekania w sprawie nie opiera się na okolicznościach związanych z indywidualną oceną zachowania sędziego lub jego związku ze stronami postępowania, zaś Fundacja C. nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby podważać zaufanie co do bezstronności sędziego, NSA stwierdził, iż ocena wnioskodawcy co do wadliwości powołania KRS nie stanowi wystarczających podstaw do uwzględnienia wniosku.

Postanowienie NSA z 27.1.2020 r., I OSK 1917/18

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Wniosek o wyłączenie sędziego NSA a wątpliwości co do prawidłowości jego powołania
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny