Właściwość sądu

A A A

 

Stan faktyczny

ZX kupił przez Internet bilet na lot obsługiwany przez przewoźnika lotniczego Ryanair DAC między Porto a Barceloną. W ramach powództwa wniesionego do sądu w Gironie (Hiszpania) na podstawie art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1215/2012 z 12.12.2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. z 2012 r. L 351, s. 1), ZX wniósł o przyznanie mu odszkodowania w wysokości 250 euro z tytułu opóźnienia ww. lotu. Przy czym ZX nie ma miejsca zamieszkania w Hiszpanii, a Ryanair ma siedzibę w Irlandii oraz posiada filię w Gironie (Hiszpania).

Pytanie prejudycjalne

Czy art. 7 pkt 5 rozporządzenia Nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że sąd państwa członkowskiego jest właściwy do rozpoznania sporu dotyczącego powództwa o odszkodowanie, wniesionego na podstawie art. 7 rozporządzenia Nr 261/2004 przeciwko przewoźnikowi lotniczemu mającemu siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego ze względu na to, że przewoźnik ten posiada filię na obszarze właściwości sądu rozpoznającego sprawę?

Stanowisko TS

Stosowanie reguł jurysdykcji szczególnej


Przepis art. 26 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia Nr 1215/2012 pozwala ustalić jurysdykcję sądu „jeżeli sąd państwa członkowskiego nie ma jurysdykcji na podstawie innych przepisów niniejszego rozporządzenia, uzyskuje on jurysdykcję, jeżeli pozwany przed tym sądem wda się w spór”. W rozporządzeniu Nr 1215/2012 ustanowiono zasady jurysdykcji szczególnej, jednak ZX nie wystąpił do hiszpańskiego sądu z roszczeniem o odszkodowanie dotyczącym lotu między Porto a Barceloną na podstawie zasady jurysdykcji szczególnej miejsca wykonania przedmiotowego zobowiązania, która stanowi podstawę powództwa określonego w art. 7 pkt 1 lit. b) tego rozporządzenia (wyrok Rehder, pkt 43) z tego powodu, że sąd ten znajdował się w okręgu danego miejsca wylotu lub przylotu. Trybunał stwierdził, że chociaż przepisy sekcji 4 rozdziału II rozporządzenia Nr 1215/2012, dotyczące „jurysdykcji w sprawach dotyczących umów zawartych pomiędzy konsumentami”, ustanawiają również zasady jurysdykcji szczególnej w odniesieniu do konsumentów i chociaż pasażer lotniczy może być uznany za konsumenta, to art. 17 ust. 3 tego rozporządzenia stanowi, że sekcja ta „nie ma zastosowania do umów przewozu, z wyjątkiem umów przewidujących w zamian za cenę ryczałtową połączone świadczenia przewozu i noclegu”. W ocenie TS z treści powyższego przepisu wynika, że w rozpatrywanych okolicznościach pasażer, który kupił zwykły bilet lotniczy na lot, a nie zorganizowaną wycieczkę, nie może powoływać się na zasady jurysdykcji szczególnej w zakresie umów konsumenckich określonych w rozporządzeniu Nr 1215/2012. Trybunał dodał, że chociaż rozporządzenie Nr 1215/2012 ustanawia w art. 4 jurysdykcję ogólną sądu miejsca zamieszkania strony pozwanej, sąd odsyłający wyjaśnia, że pozwana ma swoją siedzibę w państwie członkowskim innym niż Królestwo Hiszpanii, a mianowicie w Irlandii, co oznacza, że przepis ten nie może stanowić podstawy jurysdykcji sądu.


Właściwość sądu ze względu na miejsce położenia filii przewoźnika


Zgodnie z orzecznictwem TS istnieją dwa kryteria, które pozwalają na ustalenie, czy powództwo dotyczące działalności filii ma związek z danym państwem członkowskim. Po pierwsze, pojęcie „filia” zakłada istnienie trwałego ośrodka działalności skierowanego na zewnątrz, takiego jak przedłużenie głównego przedsiębiorstwa. Ośrodek ten musi posiadać kierownictwo oraz być wyposażony materialnie w sposób umożliwiający prowadzenie interesów z osobami trzecimi, tak aby nie musiały one zwracać się bezpośrednio do głównego przedsiębiorstwa. Po drugie, spór powinien dotyczyć albo działań związanych z działalnością filii, albo zobowiązań podjętych przez nią w imieniu przedsiębiorstwa głównego, jeżeli mają one zostać wykonane w państwie położenia tej filii (wyrok Mahamdia, C-154/11, pkt 48). W odniesieniu w szczególności do drugiego kryterium z postanowienia odsyłającego wynika, że bilet lotniczy będący przedmiotem postępowania głównego został zakupiony przez Internet. Zatem nic zatem nie wskazuje na to, że umowa między powodem w postępowaniu głównym a przewoźnikiem lotniczym została zawarta za pośrednictwem tej filii. Ponadto, zgodnie z informacjami, jakimi dysponuje Trybunał, usługi świadczone przez filię Ryanaira w Gironie odnoszą się do kwestii podatkowych. Z powyższego wynika, że nie istnieją dowody pozwalające na wykazanie udziału filii w stosunku prawnym między Ryanairem a ZX, w związku z czym sąd odsyłający nie ma jurysdykcji do rozpoznania sporu stanowiącego przedmiot postępowania głównego na podstawie art. 7 pkt 5 rozporządzenia Nr 1215/2012 (wyrok flyLAL-Lithuanian Airlines, C-27/17, pkt 63).

Trybunał orzekł, że sąd państwa członkowskiego nie jest właściwy do rozpoznania sporu dotyczącego powództwa o odszkodowanie wniesionego na podstawie art. 7 rozporządzenia Nr 261/2004 przeciwko przewoźnikowi lotniczemu mającemu siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego ze względu na to, iż przewoźnik ten posiada filię na obszarze właściwości sądu rozpoznającego sprawę, chyba że filia ta jest stroną stosunku prawnego między przewoźnikiem a danym pasażerem.


Dorozumiany wybór jurysdykcji


Poprzez kolejne pytania prejudycjalne sąd odsyłający dążył do ustalenia, czy art. 26 ust. 1 rozporządzenia Nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że przepis ten może uzasadniać jurysdykcję międzynarodową sądu, przed którym wytoczono powództwo na podstawie dorozumianego wyboru jurysdykcji sądu, ze względu na to, że pozwany nie zakwestionował właściwości tego sądu?

W art. 26 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia Nr 1215/2012 ustanowiono zasadę jurysdykcji opartą na wdaniu się przez pozwanego w spór, gdy właściwość sądu, przed którym zawisł spór, nie wynika z innych przepisów tego rozporządzenia. Przepis ten oznacza również, w sytuacji, w której skarga została wniesiona do sądu niezgodnie z przepisami tego rozporządzenia, że wdanie się przez pozwanego w spór można uznać za dorozumianą akceptację jurysdykcji sądu, do którego wniesiono skargę, a tym samym za ustanowienie jurysdykcji tego sądu (wyroki: ČPP Vienna Insurance Group, C-111/09, pkt 21; Cartier parfums-lunettes i Axa Corporate Solutions assurances, C-1/13, pkt 34).

Z wyjaśnień sądu odsyłającego wynika, że strona pozwana nie przedłożyła uwag na piśmie. Trybunał stwierdził, że brak uwag nie może stanowić wdania się w spór w rozumieniu art. 26 rozporządzenia Nr 1215/2012, a zatem być uważany za dorozumianą akceptację przez pozwanego jurysdykcji sądu, przed którym wytoczono powództwo, w okolicznościach takich jak rozpatrywane w postępowaniu głównym taki przepis dotyczący dorozumianego ustanowienia jurysdykcji nie może znaleźć zastosowania.


Trybunał orzekł, że art. 26 ust. 1 rozporządzenia Nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, iż ten przepis nie ma zastosowania w przypadku, takim jak rozpatrywany w postępowaniu głównym, w którym pozwany nie przedłożył uwag lub nie stawił się na rozprawie.

Wyrok TS z 11.4.2019 r., Ryanair, C-464/18





Źródło: www.curia.eu

 

opracowała: dr Ewa Skibińska  - WPiA UKSW w Warszawie


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Właściwość sądu
Ewa Skibińska (oprac.)
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny