Uprawnienia wierzyciela, na rzecz którego ustanowiono hipotekę

Uchwała SN z 14.3.2014 r., III CZP 121/13

A A A

Możliwość wytoczenia powództwa o stwierdzenie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ust. 1 ustawy z 6.7.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, t. jedn.: Dz.U. z 2013 r. poz. 707; dalej jako: KWU) w zakresie dotyczącym pierwszeństwa hipotek nie wyłącza interesu prawnego wierzyciela, któremu przysługuje hipoteka wpisana na niższym miejscu, w dochodzeniu ustalenia nieważności czynności prawnej ustanowienia hipoteki wpisanej z wyższym pierwszeństwem na rzecz osoby trzeciej (art. 189 KPC). Orzeczenia sądu, wydane w takich postępowaniach, mogą stanowić podstawę dokonania wpisu wykreślenia hipoteki – wynika z uchwały Sądu Najwyższego.

„E.” sp. z o.o. wystąpiła do sądu domagając się unieważnienia umowy ustanawiającej hipotekę kaucyjną na nieruchomości należącej do „J.” S.A na rzecz „B.” sp. z o.o. Jak wskazano, „E.” sp. z o.o. przysługuje hipoteka przymusowa ustanowiona na tej samej nieruchomości, jednak z niższym pierwszeństwem niż ta przysługująca „B.” sp. z o.o. Powódka dowodziła, że celem wpisania hipoteki z wyższym pierwszeństwem było jedynie uniemożliwienie egzekwowania wierzytelności, których nie reguluje dłużnik – „J.” S.A. Jako podstawę prawną żądania wskazano w pozwie art. 189 KPC, na mocy którego powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. „E.” sp. z o.o. podkreśliła, że wskazany przepis to jedyna regulacja, która pozwala jej bronić swoich praw. Twierdziła, że nie jest uprawniona do skorzystania z powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W art. 10 KWU wskazano bowiem, że do żądania usunięcia istniejącej między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym niezgodności, uprawniona jest osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia. Sąd I instancji uznał powództwo za zasadne i orzekł zgodnie z żądaniem określonym w pozwie.

Sąd II instancji uznał, że w sprawie istnieje zagadnienie prawne wymagające wyjaśnienia przez SN i przedstawił mu pytanie prawne o następującej treści: „Czy legitymowanym do wytoczenia powództwa o ustalenie nieważności umowy będącej podstawą ustanowienia hipoteki wpisanej do księgi wieczystej na rzecz pozwanego (art. 189 KPC w zw. z art. 58 § 2 KC), jest podmiot będący beneficjentem tego samego rodzajowo ograniczonego prawa rzeczowego ujawnionego w tej księdze z niższym pierwszeństwem wówczas, gdy twierdzona w podstawie faktycznej powództwa niezgodność z rzeczywistym stanem prawnym wpisów decydujących o powstaniu praw obu wierzycieli, może być usunięta, w zakresie uprawnienia tego podmiotu przez skutek następujący z mocy prawa?”.

Sąd Najwyższy uznał, że wierzyciel, któremu przysługuje hipoteka wpisana na niższym miejscu, ma interes prawny w dochodzeniu ustalenia nieważności czynności prawnej ustanowienia hipoteki wpisanej z wyższym pierwszeństwem na rzecz osoby trzeciej.

Uchwała SN z 14.3.2014 r., III CZP 121/13

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Uprawnienia wierzyciela, na rzecz którego ustanowiono hipotekę
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny