Uchylenie uchwały jako konsekwencja pozbawienia części członków wspólnoty możliwości głosowania

A A A

Niezapewnienie wszystkim właścicielom lokali udziału w głosowaniu nad uchwałą podejmowaną w trybie indywidualnego zbierania głosów może uzasadniać uchylenie przez sąd uchwały, jeżeli miało lub mogło mieć wpływ na jej treść – stwierdził Sąd Najwyższy.


Stan faktyczny i orzeczenie sądu I instancji

P.T. – członek zarządu wspólnoty mieszkaniowej będący właścicielem lokalu mieszkalnego i użytkowego, przygotował projekty uchwał dotyczących wyrażenia zgody na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalach użytkowych i uzyskał upoważnienie do zbierania głosów pod uchwałami. Pomimo tego, że we wspólnocie obowiązywała zasada mailowego głosowania nad uchwałami i istniała specjalna lista mailingowa, P.T. kontaktował się telefonicznie tylko z niektórymi członkami wspólnoty z prośbą o ich poparcie, a następnie przesyłał mailowo wyłącznie tym osobom projekty uchwał wraz z kartą do głosowania. Po uzyskaniu większości pozytywnych głosów, P.T. zakończył procedurę ich zbierania i uchwały zostały rozesłane do członków wspólnoty. B.G. – jeden z członków wspólnoty wniósł powództwo o uchylenie obu uchwał dowodząc, że głosowanie zostało przeprowadzone przez osobę zainteresowaną zaakceptowaniem uchwał w sposób, który wykluczył osoby mające odmienne zdanie i uniemożliwiający im podzielenie się poglądami z pozostałymi członkami wspólnoty.

Sąd I instancji uwzględniając powództwo podkreślił, że pomimo istnienia listy mailingowej, email z kartą do głosowania nie został przesłany do wszystkich właścicieli. Upoważniony do zbierania głosów członek zarządu był zainteresowany pozytywnym wynikiem głosowania i kontaktował się jedynie z tymi członkami wspólnoty, którzy popierali uchwały. W ocenie sądu prawidłowy zarząd nieruchomością oznacza, że proces podejmowania decyzji w sprawie tak istotnej i wpływającej na życie wszystkich mieszkańców wspólnoty jak sprzedaż alkoholu powinien zabezpieczać interes wszystkich współwłaścicieli, każdy z nich powinien mieć możliwość swobodnego oddania głosu po przeprowadzeniu szerokiej dyskusji.

Pytanie prawne

Sąd II instancji zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie: „Czy niezapewnienie wszystkim właścicielom udziału w głosowaniu nad uchwałą członków wspólnoty mieszkaniowej w trybie indywidualnego zbierania głosów, wyrażającą zgodę na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, narusza przepisy art. 23 ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 zd. 1 i art. 27 ustawy z 24.6.1994 r. o własności lokali (t. jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 737; dalej jako: WłLokU) w taki sposób, że uchwały tej nie można uznać za podjętą przez ogół właścicieli?”.

Zgodnie z jednym z prezentowanych w orzecznictwie poglądów, niezbędne jest, aby zarząd przedstawił właścicielom lokali na piśmie projekt uchwały, a następnie odebrał głos od każdego z nich. Tylko w razie wykazania, że nie było możliwe odebranie głosów od wszystkich uprawnionych do głosowania, uzasadniony byłby wniosek, że uchwałę podjął ogół właścicieli, czyli wspólnota (zob. wyrok SN z 26.9.2014 r., IV CSK 727/13, Legalis).

Drugie stanowisko opiera się na przyjęciu, że z art. 23 WłLoku nie wynika, aby w przypadku indywidualnego zbierania głosów, koniecznym do ważności uchwały było, aby udział w głosowaniu wzięli wszyscy właściciele lokali. W rezultacie, w przypadku uznania, że nieprawidłowości przy głosowaniu stanowią jedynie uchybienie formalne, będą one stanowić podstawę do uchylenia uchwały, jeżeli mogły one mieć wpływ na jej treść (zob. wyrok SN z 8.7.2004 r., IV CSK 543/03, OSNC Nr 7–8/2005, poz. 132; wyrok SN z 16.10.2002 r., IV CKN 1351/00, Legalis).

Rzecznik Praw Obywatelskich przystąpił do postępowania opowiadając się za stanowiskiem, które zakłada, że uchybienia formalne w przebiegu głosowania członków wspólnoty mieszkaniowej, stanowią podstawę do uchylenia uchwały, tylko jeżeli miały bądź też mogły mieć wpływ na jej treść. Uchwała wspólnoty mieszkaniowej, wyrażająca zgodę na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, która uzyskała wymaganą ustawowo większość głosów, jest skuteczna i wiąże ogół właścicieli lokali. Nadanie nadrzędnego znaczenia wymogom formalnym może doprowadzić do istotnego utrudnienia w zarządzaniu nieruchomością wspólną, a nawet do paraliżu w funkcjonowaniu wspólnoty, co szczególnie dotknie duże wspólnoty mieszkaniowe.

Stanowisko SN

Sąd Najwyższy stwierdził, że niewątpliwie niepoinformowanie wszystkich właścicieli lokali o głosowaniu indywidualnym, nieprzedstawienie im projektu uchwały do zapoznania, które skutkuje niezapewnieniem wszystkim właścicielom udziału w głosowaniu, jest uchybieniem formalnym przy zbieraniu głosów właścicieli w trybie indywidualnym. Jednak do uchylenia uchwały przez sąd z tego powodu może dojść, jeśli sytuacja ta miała lub mogła mieć wpływ na treść uchwały. Sąd powinien każdorazowo kontrolować oddziaływanie nieprawidłowości formalnych na treść uchwały z uwzględnieniem wszelkich okoliczności, w szczególności w sytuacji, gdy członek zarządu mając świadomość, że część członków wspólnoty byłaby przeciwna projektowi, nie informuje ich o tym projekcie z obawy o ich wpływ na osoby wahające się lub popierające ten projekt.

Uchwała SN z 27.2.2020 r., III CZP 59/19


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Uchylenie uchwały jako konsekwencja pozbawienia części członków wspólnoty możliwości głosowania
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny